Bana göre TürkTicaret'in başarısının birkaç nedeni var; birincisi Türkiye'de
mail kullanımı yeni yeni başlamışken bir şekilde bir sürü
mail adresi edinip bol bol spam
mail yapmaları (aynı metodu ilk başlarda Karegen de kullanmıştı ama sonradan onlar kadar başarılı olamadılar), böylece hatırı sayılır bir kitleye daha ilk başta kendi adlarını öğretmeleri. Sonra da bence en önemlisi (
hosting işine girmelerinden daha da önemli) Pazaryeri, Girişimci Merkezi, Alıcılar - Satıcılar için diye birçok hizmeti ek olarak sunmaları, açıkçası Türkiye'de onların sistemi kadar daha başarılı bir B2B uygulaması görmedim, hala da bu işlerini geliştiriyorlar. Ve tüm bu hizmetleri ile gerçekten büyük bir firma imajı yaratmaları (veya gerçekten imajdan da öte büyük bir firma olmaları). Bizler burada beş on kişi konuşuyoruz, hepimizin de sektörle uzaktan yakından ilgisi var, veya yazıldığı gibi hostbul.net'de de sektörle ilgili kişiler bu konuları konuşuyor. Peki sektör ile ilgisi olmayan, ilk defa bir
domain veya
hosting satın alacak normal vatandaşı düşünün, önce sağına soluna sorar, mutlaka TürkTicaret'ten birşeyler satın almış birileri çıkar, sorduğu kişi TürkTicaret'ten
domain'ini ve
hosting'ini almıştır, ödemesini de kredi kartı ile yapmıştır, bir sorunu da yoktur, tabii ki onları tavsiye eder. Sonra yine sağdan soldan aman
domain adlarını kimseye aldırma, sonra kaptırırsın, hele çoluk çocuk ile hiç iş yapma, onlarla çalışmayı bırakırsan
domain'ini de kaptırırsın, geri vermezler uyarılarını dinler. Genelde toplum olarak kendi işimi kendim yapayım tarzı düşündüğümüz için de, gider
domain'ini TürkTicaret'ten alır,
hosting'ini de alır. Hele
web sitelerine girdiği zaman (tasarımı falan konuşmuyorum) bir sürü ticaret ile ilgili reklamlar görür, bak adamlar CNN Türk'e
reklam bile vermişleri görür, ve güvenli bir şekilde hizmetlerini onlardan alıp ödemesini yapar. Zaten bu kullanıcının DNS, Name
server, yönlendirme, vs. gibi teknik terimler ile bir ilgisi de yoktur. İşte TürkTicaret'in müşteri kitlesi bu, yani mesaj yazan arkadaşlarımın söylediği gibi çok şaşılacak bir durum yok. Bizler de paramızı yatırırken banka olarak hangisini seçeriz, Yapı Kredi, Akbank, İş Bankası'nı mı, yoksa adı sanı duyulmayan küçük bankaları mı, bu da aynı şey. Şimdi son kullanıcı gözü ile, hatta ticaret yapan, yani bir şeyler alıp satan bir adamın gözü ile bir yazılan vt.com.tr'nin sitesine bakın, veya benim şirketimin
web sitesine bakın
, bir de TürkTicaret'e bakın, tercihiniz kesinlikle TürkTicaret olur. Hele bir de fatihunal'ın gösterdiği yazıyı okurlarsa (ki bu yazı çeşitli gazetelerde de çıktı) bak bak, benim abonesi olduğum şirket Amerika'da şirket bile almış deyip güvenleri iyice pekişir. Yani bu forumda, veya hostbul'da konuşan bizler, çok küçük bir azınlığı temsil ediyoruz, dışarıda ise bu konulardan anlamayan ama potansiyel müşteri olan milyonlarca insan, milyonlarca şirket var. Ve bunların çok büyük bir çoğunluğu da yine TürkTicaret gibi büyük şirketleri tercih edeceklerdir. Eninde sonunda büyük balık küçük balık sistemi işleyecektir.
Ben 1980'lerde 1990'larda Avrupa'daki bir sürü ülkeye çok seyahat yaptım, en şaştığım şey bilgisayarların yazıcıların büyük alış
veriş marketlerindeki reyonlarda, standlarda toplu halde satılmaları idi. Caddelerde sokaklarda yürürken küçük
bilgisayar dükkanları niye yok diye düşünürdüm, bir de döndüğümde bize bakardım, neredeyse her mahallede küçük bir
bilgisayar dükkanı var, derken kendim de bu işe girdim, ben de küçük dükkan sistemi ile satışa başladım, derken birgün Carrefour'da Bimeks açıldı, eyvah dedim bizim işler elden gidiyor, çünkü tüketici olarak düşündüğünüz zaman temiz ferah kocaman bir mağazaya giriyorsunuz, bir sürü ürünü markayı aynı anda görebiliyorsunuz, sizinle ilgilenen elemanlar var, o olmazsa bu olur diyorlar ve gösteriyorlar, hele şimdileri kredi kartlarına taksit de yapıyorlar, halbuki küçük dükkan sahibi ne ile uğraşıyor, müşteri yan mahalledeki bilgisayarcıya sormuş, istediği modemin 15 Dolar olduğunu öğrenmiş, gelmiş size 14 Dolar'a olurmu, KDV'sini vermesem fatura almasam olur mu diye 1 - 2 Dolar'ın pazarlığını yapıyor. Sonuç olarak yavaş yavaş bütün o mahalle bilgisayarcıları kapandı, süratle de kapanmaya devam ediyor, yerine (İstanbul için konuşuyorum) Bimeks'ler çoğaldı, Teknosa'lar çıktı, Escortland'ler çıktı, hatta o ufak bilgisayarcılardan PC Gold, Casper gibi büyümeyi başaranlar da kocaman kocaman mağazalar kuruyorlar. İnanın bana
domain,
hosting, hatta
web tasarımı işinde de aynı gelişmeler olacaktır, TürkTicaret örneğini konuşuyoruz, son kullanıcı tabii ki paraya da bakar, ama paradan daha önemlisi ilk başta firmanın güvenilirliği, referansları, verdiği hizmetlerin çokluğu, ve en önemlisi firmanın büyüklüğü olacaktır, çünkü dünyanın kuralı beğensek de beğenmesek de bu şekilde işliyor. O yüzden TürkTicaret gibi firmalar büyüdükçe büyüyor, çünkü zaten büyük olmuşlar, bundan sonra çok büyük bir hata yapmadıkları sürece daha da büyüyecekler. Bu konuyu geliştirip Türkiye için de düşünebiliriz, ekonomimiz kötü, işsizlik çok, hem ülke hem vatandaşlar para kazanamıyor, niye acaba; hep bu büyüyememe, küçük olsun benim olsun, bizim sektör için evimde oturup
freelance çalışayım rahat edeyim diye düşünen bir toplumuz, uluslararası bir tek markamız yok (Tarkan veya Mavi Jeans olabilir mi bilemem
, o nedenle de dünyanın veya gelişmiş toplumların gittiği yöne doğru gidemiyoruz, gittikçe geriye doğru gidiyoruz maalesef.
Bu konuda TürkTicaret'den şikayet eden bir sürü arkadaşım var, veya diğer konularda
hosting'çilerden, tasarımcılardan, vs. Niye 3 - 4 kişi çıkıp da yahu aynı işleri yapıyoruz, hepimiz küçük birer şirketiz veya bireyiz, birleşelim, büyüyelim, hatta 20 şirket birleşirsek TürkTicaret'e rakip bile oluruz demiyor, ben benim 400
hosting müşterim var ama para kazanamıyorum diyorum, başka biri benim de 200
hosting müşterim var, ben de zorlanıyorum diyorum, ben
web tasarımında iyiyim ama
ASP'de zorlanıyorum diyorum, başka bir arkadaşım
ASP bilgim çok iyi ama tasarımlarım zayıf diyor, niye oturup bu 4 kişi, hatta 20 kişi birleşip
domain,
hosting,
web tasarımı,
web programlaması, hepsini tek elden yapan hatırı sayılır bir şirket olalım diye konuşmuyoruz. Müşteri geldiği zaman benim gibi küçük bir şirket görünce mi etkilenir, yoksa işte 3.000 tane
hosting müşterimiz var, 8 adet sunucumuz var, 600 adet
web tasarımı yaptık, 3 adet grafikerimiz, 3 adet programcımız, 5 adet satış elemanımız var, vs. diyen şirketten mi etkilenir. Maalesef bunlar bizde olamıyor, kimse kimseye güvenmiyor, kimse kimse ile ortak iş yapmak istemiyor, hepimiz (ben de dahil) aman küçük olsun benim olsun diyoruz, ondan sonra da hepimiz para kazanamıyoruz diye ağlaşıyoruz. Konuyu biraz dağıttıysam kusura bakmayın, ama yurtdışına giden arkadaşlarım da mutlaka farketmişlerdir, para kazanmanın tek şartı büyümek, büyük olmak, küçük olduğunuz ve küçük kaldığınız sürece düzgün bir şekilde para kazanamazsınız, TürkTicaret gibi büyükler her zaman bir yerlerden çıkıp önünüzü tıkarlar.