Son derece eğitici bir başlık olmaya doğru gidiyor tartışma.
Aklımda kalanlardan birkaç şeye dokunmak istiyorum. Öncelikle büyük balığın küçük balığı yutmasından doğal birşey göremiyorum. Belki de üzüntümüz, şikayetimiz bunadır. Fazlasıyla teknik adam olmaktan dolayı işimizi ne kadar iyi yaparsak yapalım hayal ettiğimiz yere çıkamıyorsak, suçu kendimizde aramaktan çok, daha az bilgili veya hiç bilgili olmadığı halde büyük başarılar yakalayanlara takılıyor dikkatimiz. Bugün yemeksepeti.com gibi gittigidiyor.com gibi ve turkticaret.net gibi başarıları incelediğinizde bir çoğunuz "ben de yaparım" diyecektir. En basitinden yemeksepeti.com'un nette 250-300 usd'ye satılan bir scriptle yola çıktığını duyduğunuzda niş olduğunu düşündüğünüz onlarca "yatan" fikirden dolayı kahrolabilirsiniz. Bu hikayelerin neredeyse tamamında "inanç, hırs, en iyisini ben yaparım" gibi parametreler olduğunu da görürsünüz. Yemeksepeti.com başardı ise teknik altyapısından dolayı değil, inandıklarını senelerce savundukları ve mücadele ettikleri için başardı bence. Diğerlerinde de benzer örnekler var.
İşte tüccar değilde teknik adam olmak bu yüzden insanın canını acıtıyor. Yani aslında bir çoğumuz bir kademe yukarı çıkabilsek çok şeyler yapabilecek insanlarız. Yapamadıklarımız veya yapmaktan geri durduğumuz şeyler aslında yapabildiklerimizin yanında hiçbirşey.
Diğer bir konu :
hosting,
web tasarım vb. şeyleri ben artık kendi adıma geçtim. Yıllar önce bu alana ilk kaydığım zaman bile sayacın geri saymaya başladığını biliyordum ve malesef zaman içinde önüme çıkan bazı fırsatları da doğru değerlendiremeyince de tahmin ettiğim yere geldim. Bugün eğer daha komplike işlerden, ilk başladığımız zamandaki kazançların dörtte birini beşte birini kazanıyorsam gidişat hiç te iyi değil demektir. Mutlaka ama mutlaka bu alanda da bilgisayarcılığın yaşadığı erozyon yaşanacak demektir. Büyükler kalacak, küçükler daha da ufak paralara üstelik te hakettikleri saygıyı alamadan çalışacaklar.
Çok yakın bir olay yaşadım. Beş yıldır müşterim olan bir firma beni arıyor. 1 sene önce email sıkıntılarına benim ürettiğim çareleri beğenmemişler ve bu konuda herhangi bir birikimi olmayan bir bilgisayarcının baskısı ile emaillerini benim verdiğim
hosting hizmetinden çekmişlerdi.
site hostingini alamadılar çünkü bu durumda dinamik sitelerinin tamamen statik bir
site haline döneceğini, hiç bir kodumu teslim etmeyeceğimi sözleşme ile garanti altına almıştım.
Arıyorlar ve bu duruma isyan ediyorlar. Vay efendim neden bana da para ödüyorlarmış? Orada 200 mb alanları varmış ta neden olmuyormuş... Bu tip dialogların gittikçe daha fazla tarafı olacağımı bildiğimden ve bu olay da belki bunu kanıtladığından ben de öfkeme hakim olamadım ve durumu belki de sert bir şekilde ifade ettim. Beni öfkelendiren bu adamların üç beş kuruşa bakıp benimle sanki onları dolandırıyormuşum gibi konuşmalarındaki terbiyesizlikti belki. Senelerdir adam gibi bir siteye sahip olmaları belki bu sayede rakip sitelerden
internet ortamında sıyrıldıkları ve bu yüzden bana teşekkür etmeleri gerekirken işte aldığım yanıt budur.
Bu da neyi gösteriyor? Benim beş senelik müşterim bunu yapıyorsa dere göründü paçaları sıvama zamanı geldi demektir.
Bu sebeple hala bu işleri yapıyor olsam da ne yapabilirim konusunda çok kafa yoruyorum. 5-6 ay önce bir
internet projesinde çok yol almıştım fakat benimle birlikte dahil olan insanların motivasyonunu dorukta tutamadim. İşte parasızlık burada da insanın malesef önüne engel olarak çıkıyor.
Yani garip bir paradoks bu. Bir taraftan bu durumdan kurtulmanın tek yolu düzgün projelere odaklanmak bence. Öteki taraftan bunu yapabilmek için yine de sermaye gerekiyor çünkü malesef artık Türkiyede kimseyi para olmadan motive edemiyorsunuz. İstersen "bu iş olursa milyon dolar kazanacağız sen de %50sini alacaksın" de farketmiyor adam ayın sonunda alacağı bir maaşa tercih ediyor bu ihtimali. Benim girişimcilikten kastım da buydu. Herkes malesef kolaya kaçıyor. Hayat bir satranç ise kimse 10-15 hamle sonrası ile ilgilenmiyor. Belki bir sonraki hamleyi akıl ediyor ama işte o kadar... Bu sebeple kazandığında da mat olduğunda da bu onun için sürpriz oluyor. Riske girmiyor kimse...
Bu kadar çok deneyip bu kadar çok denediğinle kaldığında da en girişimci ruha bile sahip olsan motivasyonun zayıflıyor.
Girişimcilik derken şu an yaptığımız işlerden bahsetmiyordum yani. hayatbilgisayar aynı senin dediğin gibi
internet tabanlı fikirlerden bahsediyordum. Herkesin yaptığı ile para kazanmanın tek yolu büyük sermaye gerektiren işlerdir zaten. Araba satarsınız, ev yapar ev satarsınız, süpermarket açarsınız.... İhtiyaç olan işlerde daima para vardır ama parası olana....
Dernekleşme vb. konulara gelince.... Ben dahil olduğumuz işin bu tip kuruluşlarca korunabileceğine açıkçası inanmadım. İnsanlar işimize saygılarını yitireceklerse, siz artık müşterilerinize kendinizi "
web tasarımcı" olarak tanıtmaktan çekiniyorsanız, bu iş zaten bilgisayarcıların gittiği noktaya gidiyor demektir. Birçok bilgisayarcının camında "
web tasarımında kampanya" yazıları görüyorsanız bu iş malesef hakkettiği saygıyı zaten yitirmiş demektir. Dernek vb. bunu sağlayacaksa hep birlikte destekleyelim. Ama
internet gibi kaotik bir ortamda neyi nasıl denetleyeceksiniz de ehil olmayanların iş yapmasını engelleyeceksiniz? Bu konudaki tartışmayı fazla dahil olmadan takip ettim. Umuyorum birgün böyle oluşumlar olur ve ben de içinde yeralırım ama görünen köy kılavuz istemez. Daha önceki bir mesajda da belirtildiği gibi kabul edelim yada etmeyelim bu işte te küçükler, sermayesi olmayanlar, tek başına takılanlar yani bir çoğumuz mutlaka silineceğiz.
Gidişatta mutabık kalırsak nereye doğru açılımlar yapmak gerektiğini, rüzgarın gelecekte nerelerde eseceğini de konuşabiliriz benim derdim, umudum da bu.