Selamlar s5prin,
Söylediğin
sorun yine kayıt firmaları yüzünden var. Şu şekilde anlatayım:
Kayıt firmaları normalde kullanıcıların kayıt yapmaları için aracı olan kurumlar. Yani sen bir domaini kayıt ediyorsun onlar da bu ismi merkezi listeye ekliyorlar yanına da kayıt sahibi olarak senin adını ekliyorlar. Ayrıca alan adı sunucu ile eşleştiği zaman bu eşleşmeyi kayıt altına alıyorlar.
Yani kayıt şirketlerinin (godaddy, isimtescil, register, turkticaret, namecheap vesaire) asıl iki görevi bu. 1.
domain adı ve sahibi kayıt altına alınır 2. sunucu
domain ile eşleşir (dns tayini).
Şimdi şöyle bir senaryo düşün: Sen ankara.com adresini kayıt ettirdin. Birkaç yıl sonra bilinmeyen bir nedenle kayıt yenilemedin.
domain düşmesi lazım. Ne yazık ki o
domain asla düşmez ve kayıt şirketi domaine el koyar. Aslında domaini kayıt şirketi bulmadı. Sen buldun. Gidip o şirketi seçtin sonra kayıt ettirdin. Diğer taraftan günümüzde kayıt şirketleri düşen domainlerin tamamını park edip 5-10 gün trafiğe bakıyorlar. Trafik iyiyse kendi fason şirketleri üzerine aktarıp park ediyorlar. Girip bak istiyorsan ankara.com adresine.
Şu an kayıtlı 83 milyon
domain var. Bunlardan en az 10 milyonu birkaç büyük şirketin elinde park edilmiş durumda. En az 3 milyonu ise test aşamasında. Test kısa sürede bitiyor. BU rakam sana test olayının ne kadar yaygın olduğunu anlatabilir.
Olay şu şekilde oluyor. Kayıt şirketi
domain düşmek üzereyken kendi üstüne yeniden kayıt yaptırır. Bu aşamada başkasının hiç şansı yok. Tapu müdürü sen öldükten sonra senin evini kendi üzerine alıyor diye özetleyebiliriz. Kayıt şirketi gerekli kayıt parasını (6.25 dolar) merkezi ofise öder (icann ve verisign).
domain hemen park edilip trafik ölçülür. 5 gün dolmak üzereyken kayıt iptal edilir ve ödenen bütün para %100 olarak geri alınır. Çoğu zaman ikinci veya üçüncü 5 gün için yeniden kayıt yapılır. Bazı domainler için bu 5 günler aylarca sürer.
domain ortalık malı olur. Hatta bazen bir şirket bğenmez ama bu sefer diğerleri trafiği denemeye başlar.
icann kayıt parasnı 5 gün sonunda yüzde yüz olarak değil ama küçük bir kesinti ile geri verse, örneğin 10 cent kesinti yapsa kayıt şirketleri milyonlarca domainin tadına bakmaz. Bu işleme piyasada
domain tasting, yani
domain tadımı diyoruz. Tadımcılar trafik olan bir domaini asla boşa düşürmezler. Domainler boşa düşmeyip şirketlerde biriktikçe kaliteli domainler azalır.
Kayıt şirketleri sadece düşen domainlein tadına bakmaz. Aynı zamanda hiç kaydedilmemiş domainleri de denerler. Bunun için çok sistematik çalışırlar. Örneğin 4 tane harfle yazabileceğiniz bütün dört harfli kombinasyonların sayısı 456.976 tanedir. Bu rakam şirketler için küçük bir rakamdır. Bu olasılıkların hepsini kayıt ettirip denerler.
456.976 kombinasyondan 356 bin tanesinin zaten kayıtlı olduğunu varsayalım. Demek ki 100 bin tane domaini sadece test etmek için 5 günlüğüne kayıt ettirip 625 bin dolar öderler ondan sonra bu parayı 5 gün sonunda yine geri alıyorlar. Aslına bakarsan 4 harflilerin tamamı her yıl birkaç kez elden geçer. Zaten 100 bin tane kalmadı. 55 bin civarı boşta kaldı şu an. Ortalama bir kayıt şirketinde 3-5 milyon dolar arası nakit olur ve bütün parayı bu işler için kullanırlar.
5, 6, 7 harflilerde daha teknik olarak çalışıyorlar. İnsanların arama yaptığı kelimeleri test ediyorlar. Konuşulan dillerde geçen kelimeleri test ediyorlar. Yahoo arama yapılan terimleri epey pahalıya satıyor. Burada 100 binden fazla terim söz konusu. Bu bilgiyi ben satın alamam. Sen de satın alamazsın. Çok pahalı olur. Yahoo'da en çok aranan 100 bin ifade nedir? İşte bu srorunun cevabını
domain tadımcılar bilir. Yahoo'nun bu bilgiyi pazarlamak için kurduğu şirket overture.com şirketidir. Büyük firmalar bunlardan alıyorlar. Ayrıca
domain kayıt şirketlerinde yapılan sorgulamalar takip ediliyor.
Her dil ortalama 30 bin kelime olsa bu çok küçük bir rakam. Test etmek için 188 bin dolar yeter. Zaten bütün parayı geri alıyorsun artı 5 gün süresince park gelirleri cebine kalıyor. Şu an İngilizce için 50 bin kelimeden bir tane bile .com boşta değil.
Hatta sadece bu işlemleri yapmak için kurulmuş kayıt şirketleri var. Kayıt şirketi olunca merkezi whois veribankasına doğrudan hızlı erişim sağlanıyor. Her gün binlerce değişiklik olan 83 milyon terimlik bir liste bu. Tadımcıların asıl yoğun çalıştığı konu kaydı dolan domainlerdir. Bunlar fazla araştırma gerektirmez.
Godaddy en büyük kayıt şirketidir. Herhangi bir domaini bu şirkette kayıt ettirirsen ve kaydı dolarsa önce godaddy o domaini park edip 65 gün boyunca dener. Beğerirse kendi alır. Beğenmezse tdnam.com isimli açık arttırma sitesinde satışa çıkarır.
Bütün
sorun icann firmasının kayıt şirketlerinin kucağında oyuncak olmasıdır.