[enemy]

Oncelikle, alinti yaparak yorum yapacagim ama, kisisel bir konuymus gibi algilanmasin lutfen. Hickimseye lafim, sozum olmaz zaten.

tasarcık tarafından gönderilen mesaj:

Arkadaşlar freelancerların herhangi bir şirketten farkı, birbirleriyle rekabete girmemeleri ve bireysel olarak bir şeyler başarmaya çalışmalarıdır bence. Fakat bu bireysel çabalar bir yere kadar idare eder ve sonrasında (özellikle iş yükü artmaya başladığında) ilişkiler tıkanır ve süreklilik arz etmez hale gelir. Artık freelancer aylarca iş alamamakta ve iş aldığında onun bunun teyze oğluyla hala kızıyla rekabet etmek zorunda kalmaktadır.

freelancer basli basina ozel bir konuyken, havada kalmis cumlelerle konusulmasi pek icacici degil. Oncelikle, freelance calismanin "bireysel olarak birseyler basarmaya calismasi.." cumlesiyle hicbir sekilde ortusmuyor. Freelanca, farkli yollardan hayatta kalma formu degil ki, bunu boyle algilayip, soyleyelim. Forumdaki, yine baska bir konuda cok cok uzun bir yorumla kendi capimda belirtmeye calismistim aslinda bunu.

freelance fiyatlandirma icin acilmisti bu konu. Acilma sebebi, verilen fiyatlarin birbirlerine cok zit dusmesi ve tezat olusturmasiydi. Evet, bircok freelance calisan kisi, bundan sikayetci zaten. Oyleyse, freelance calisanlarin birbirleriyle rekabet etmiyor olmalarini dusunmek, hayalcilikten oteye gidemez. Oyle olsaydi, herhangi bir ajansin verdigi fiyattan uc bes asagi bir fiyat verilebilirdi, fiyatlarda bu kadar dusmezdi.

Yine yukaridaki alintida, devam eden cumleler, freelance'in (bircok konuda yaptigimiz gibi) anlasilmadan, iyi idrak edilmeden ve, tabii ki arastirilmadan uygulamaya konulup, sonucta ne olacagi bilinmeyen yumak haline donusmesi.

freelance'ten beklentiniz neydi? freelance oldugunuzda, nelerin degisecegini umdunuz? Freelanca olmaniza etken neydi? Hangi etken/etmen(ler) sizi freelance olmaya zorladi?

Rahat calismak.. Evet, bir cevap olabilir. Daha fazla kazanmak. Hm, belki. Ekibe uyum saglayamamak.. Dogru, bircok kisi bundan sikayetci olabilir. Fikirlerinizin, dusunceleriniz gozardi edilmesi. Calisma/Kazanc egrisinde, ne kadar cok calisirsaniz calisin degisiklik olmamasi. Bu da dogru... Yani, sebepler sayilabilir.

Fakat, freelance olmak/olabilmek/olmayi basarmak, yukaridaki cevaplardan cikan sonuc olmamali.

Yine, freelance ile ilgili bir baska konuda belirtmistim. freelance olan insan, isi ile ilgili egolari yukseklerde olan kisidir. Ne bileyim, konusuyla ilgili herseyi parmaginda oynatabilen, arastirmaci, bilgic ve en onemli husus, musteri portfoyu genis olan insandir. Bunlar olmadan, freelance olacagim demek yada, freelance olup oturdugunuz yerden is beklemek, hayalcilikten ote degildir.

Is portfoyu, musteri portfoyu, kendini ve isini pazarlayabilme kabiliyeti gibi konular ise yine ayri baslklarda konusulmasi gereken genis konular. Hemen baska bir alintiya geciyorum.

tasarcık tarafından gönderilen mesaj:

Örneğin ben bundan 5 yıl önce ilk freelance işimi 1500 $ a yapmaktayken şu anda daha ağır işleri 300-400 $'a yapmak zorunda kalmaktayım o da iş bulabilirsem. Bence burada konuşulması gereken şey freelancelerin bir şirket gibi ortak hareket edebilmeleridir.
Uzun sözün kısası "bir elin nesi var iki elin sesi var" bir de bin elin sesini düşünün.

Burada da deginmek istedigim onemli birkac nokta var. Yukarida belirttigim uzere, freelance calisan kisinin isi ile ilgili egolari yukseklerde ve belirli bir cizgide ilerleyebilme luksu vardir. Bunu yaptigi isler, edindigi ve hitap ettigi kitle ile kanitlamistir. Evet, yukarida belirtilen sekilde buyuk paralarin konusuldugu web siteleri vardi. Ama, internetin yayginligi yoktu. Yayginlasan hersey, halkin talep ettigi hersey fiyat olarak duser.(Dvd player, VCD player, vb. gibi elektronik aletler.)

5 yil once, cok az kisinin bildigi web, bugun herkesin haberdar oldugu ve bircok kisinin web uzerinde siteler(veya uygulamalarmi demeliyim?) yapabildigi bir sektor. Cok paralarin konusulmasi, sadece web sitesi yapmak ile ilintili olabilir mi? Yada, bunu freelance uzerine oynanan bir bahis olarak ortaya atmak mantiklimidir?

Iki alinti sadece 2 tezati ortaya cikarmaktadir. 1. Freelancelerin, birbirleriyle rekabet etmiyor olmalari inanci. 2. freelance olarak 1500$a yaptigi bir isi, 300-400$ gibi rakamlarla yapmak. Bu fiyatlarin kendi kendilerine dusmedikleri asikar. O halde, fiyatlarin dusmesinin altindaki sebep arastirilmali...

Ek: web sitesi fiyatlarin bu kadar dusuk olmasi sebebiyle, bu isle ugrasan kisilerin yaptiklarina saygi gosterilmemesi ve "benim tosunum bile yapiyor." gibi cumleleri cokca duymamizada sebebiyet verebilmektedir.

Ortak bir noktada birlesmek istegi iste buradan doguyor. freelance calisanlar fiyat kiriyor, fiyat kirdikca para kaynaklarinin azalmasi ortaya cikiyor. Kaynaklarin ve kazancin dusmesi sebebiyle, panik ortaminda tekrar durum analizi yapilmasi gerektigi hissi... Belkide (sozde)freelance olarak calisan kisiler sebebiyle, ajanslarin is potansiyelleri dustu ve/veya aldiklari iste uyguladiklari fiyat politikalarinda buyuk indirimlere gittiler. Bu, tabi yine problemler dogurdu. Bir sirket: Herhangi bir mali sicili olmayan kisiye 200-300$a is yaptiracagina, fatura alabilecegi bir ajanstan ayni fiyata is yaptirabildi. freelance calisanlar yine fiyat kirdi, kirdi, kirdi...

Iki tarafli gammazlama soz konusu aslinda. Ne firmalar kendi gelir giderlerini gozeterek fiyat verdiler, is aldilar. Nede, freelance calisan kisiler piyasadaki dengeleri dusunduler. Oyle ya, freelance demek: kira yok, sekreter yok, grafiker, programlamaci yok demek. Gider cok az demek...

Punisher999 tarafından gönderilen mesaj:

100'er dolar biriktirerek 1000 dolarlık bir laptop yine maximum 1000 dolarlık (5000 dolara alınan laptop ile sinema açılır çünkü ) bir projeksiyon cihazı elbetteki alınmaz. Ama ben son cümlemde bunu yapmak lazım da demedim ki !?!? Eğer vitrin düzenlemesi düzgün olmaz ise 100 dolar için küçük adamların ağız kokusunu çekersiniz dedim. Yani 100 dolarlara çalışmak zorunda kalırsınız ve işte asıl bunu kendinize yakıştırmamalısınız dedim.

Bunun ise, freelance calismak ile ilgili kesinlikle hicbir alakasi yoktur. 100$lik is alabileceginiz is, zaten lakayit bir istir. 100$lik is, size internetten gelen is degildir. Dolayisiyla yapacaginiz is, interneti bilmeyenler ile yapacaginiz istir. Vitrin duzenlemesine gelince, evet; kisi bakimli olmalidir. Bunu, takim elbise olarak sinirlandirmak belki pek dogru degil. Bol pantolon, eminem t-shirt, 5kg jole surulmus saclar, metaller yada, 1 hafta banyo olmadan gidip, uyuz gibi kasinmak... Zibidilik, bir bakima budur.

Ayrica, egri oturup dogru konusmak gerekiyor. Yine o postu yazan arkadas burayi okuyupta, bana sitem ederse kusuruma bakmasin ama, cokca dikkatimi cekmisti. "Bu ise yeni basladim, amcaoglu bir yer aciyor. Webmaster olarak ise baslayacagim. Bir webmaster ortalama kac para aliyor? Ne kadar almaliyim?" birtane daha vardi, "Bir isi kabul ettim, ama cok bilgim yok. Hangi programlari kullanarak yapabilirim?" Ne yorum yapilir ki buna? Ameliyat ile ilgili tollar olsa, ameliyat bile yapacaktir.

Bu isin mizah kismi ama, bir baska gercegide ortaya cikariyor elbette. Bir info sitesi icin, tutupta HTML'de yapacaginiz 10-15 sayfa adina cokca paralar isteyemezsiniz. Bunu yaptiginiz vakit, o is sizin olmayacaktir. Ynie bununla ilintili olarak, cokca farkli bir gercegi daha cikariyor bu konu ortaya; Islevsellik.

Evet, bir tasarimciyi bu cokca enterese etmeyecektir. Cunku yaptigi tasarimin(yada olusturdugu template'n) bir yerden sonra fonksiyonelligi sifirlanacaktir. Bu noktadan sonraki dusuk kazanclar, elbette problem yaratacaktir kisi icin. Ama, zaten bu konu basligi bunuda kapsamaktadir.

Bunlarida katarak, 5 sene once verilen fiyatlarin, donen dumenlerin bugun islevselliginin, kabul edilebiritesinin olmadigini kabul etmemiz kacinilmaz gercegimiz olmali.

TASARIMCI tarafından gönderilen mesaj:

bu işten para kazanan amcalara baktım da yaşı küçük bile olsa ceket giyiyor, gri siyah takılıyor, ellerinde içinde birşey olmasa bile evrak çantaları ve laptoplarla geziyorlar toplantı talebediyorlar vs...
ama bunların de ne olduğu belli değil çoğu sağdan soldan çalıp çırpıp iş yapıyorlar bir de eşitlik yok yaa erkekleri her zaman için daha ciddiye alıp daha çok para veriyorlar, hele evli barklıysa filan... Ben ne kadar ciddi giyinirsem giyineyim çocuk yüzlüyüm e bi de hatun olunca olmuyor abi olmuyor! kendime bir müşteri temsilcisi bulucam haa bir de unutmadan TAHSİLATÇI en pos bıyıklısından

Ozur dileyerek ise, bu postun ne amacla girildigini anlayamadigim ve bir sekilde insanlari kategorize ederek, formasyona sokarak, boylesi ithamlarin gereksiz oldugunu belirtmek isterim. Insanlarin takim elbise giyip, laptoplariyla firmalardan belirli usuller cercevesnde toplanti talep etmesi kadar dogal ne olabilir? Yada, bu sekilde davranan kisiler, illa cok para kazanan tiplermidir? Yada, sagdan soldan calan? Cok ayip.. Bir tasarimcinin programlamaya bulasmasi(veya bir programcinin grafikle ilgilenmesi) kadar dogal birsey bu isi yapan insanlarin islerini pazarlamaya calismasi. Ister kazansin ister kazanmasin. Bu isten kazanmayipta, baska sektorlere yonelen kac kisi var?


Son olarak, web based ve object oriented islerde kalitenin ve ucretlerin, bana gore yukselmesini saglayacak en onemli konu; lisanslamadir. Tabi, bu lisanslama sadece yapim asamasinda kullanilan veya gozetilen lisanslama degil. Kafamda bu lisanslama ile ilgili turlu teoriler var ama, anlatamayacagim kadar karmasik birsey. Ama oz olarak soyle ozetleyebilirim: Kisinin lisansina bagli olarak, host mekanizmalari bunu anlayabilmeli falan.

Ve son olarak;

Ne zaman, burada konusan bunca insan, begenmedikleri 200-300$'i reddedip, ellerinin tersiyle cevirebilecekler o gelen isleri. ne zaman gercekten herkes samimi bicimde kendi icerisinde bunun etudunu yapabilecekler, o gun bunlari konusmanin hicbir anlami kalmayacak.

Cunku;

Aradaki birkac posta haksizlik olmamasi sebebiyle cikaracak olursam; Yukaridan asagiya yeralan postlarin bircogu, gereksiz restlesmelerden ibaret. Bir kismi, basindan gecen anilar. Ayrica teoride herkes "soyle olmasi gerekiyor..." deyip, ne tur politikalar uyguladiklarini anlatmazken, pratikte yaptiklarini anlatan kisiler sadece ve sadece @soul ile @kalvinhobs. Bu noktadan sonra, bana kalirsa bir toplanti yapip boyle kati konulari "Baba naber ya..." seklinde konusmak yerine, 2 bardak cay icip nese icerisinde gecirin. Yoksa, zaten boyle guzel bir ortamda sirayla ve sinirsizca dusunduklerinizi yazip, bir yandan cayinizi yudumlamak varken, zora sokmayin kendinizi.

Dip: @kalvinhobs'un calismalari zaten cok basariliydi, ve sitesine girdigim zaman begeniyle incelemistim. Ayrica, fikirlerini bikmadan, usanmadan, uzun uzun yazdigi icinde ayrica tesekkurler. Herkes ve tabi benim icin bilgilendirici oldugunada eminim. Zira, konunun kalbine kalbine vuran cumleler ile, hicbir sekilde sapmadan anlatmis.

Dip2: Bir analist gibi yorum yapmis oldugumun farkindayim. Asiriya kacmista olabilirim. Sadece, konulara teknik, fikri ve son olarak pratikte yaklasmayi seven, bu tip uluslararasi forumlari cok onceleri, cokca okumus, evli barkli biriyim. Lisede bilgisayar okumuslugum var. Universitede bilgisayar kazanip, bitirmeden kacip kurtulmusumdur.

Dip3: Yanlis kurdugum ve anlamindan sapmis cumlelerim olabileceginden ve, herhangi bir yanlis anlasilmadan oturu zit dusebilecegim arkadas ve/veya arkadaslardan pesinen ozur dilerim.