@tasarcik, @bulent ince: "Daha onceki
forum toplantilarinda oldugu uzere, makara tukara yapilir. Eglenilir, tanisilir, gezilir, tozulur." demek istedi. Tabi, dileyen oradan koyu sohbetlere dalabilir. Sartlanmamak gerekir bunu cozmeye yada, onemli bir mesele konusacagiz modlarina girmemek gerekir. 5 cayi diyelim. Dedikodu yapacaksiniz toplanirsaniz.
- - - -
Yine forumun bir kosesinde yazmistim ama, bu konunun devami niteliginde olsun diye tekrar birkac onemli noktada kendi yorumlarimi yapmak istiyorum.
Turkiye'de bildiginiz gibi, atik
site diye tabir edebilecegimiz, gunumuz mimarisinin hicbir izini tasimayan siteler oldukca populer ve, fiyatin dusmesindeki sebeplerin basinda da bu geliyor. Fiyat verdiginiz vakit, "Abi, bizim bir rakim firma var. Ben sordurttum, Xmilyona yaptirmislar. Bizimki niye bu kadar pahali olacak?" diye soru yoneltiyorlar. Rakip firmanin sitesine baktiginiz vakit, size soylenen fiyat ile zaten kafanizda belirmis olan sablonu dogruluyorsunuz. Bunu birtek bilisim sektoru icin dusunmeyiniz. Tekstilde, Gida, Elektronik ve suan adi aklima gelmeyen bircok sektorde ucuz iscilik ile ortaya cikarilan mallar var. Sahsen, suandaki siteleri ilk adim olarak nitelendirmekte fayda var. Adam 5 sene boyunca hic
site yaptirmayacak diye birsey yok... Bilakis, bu kadar hizla degisen ve yenilenen, hizini takip edemedigimiz bu sektorde, ihtiyaclari kaldiramayan her
site, tekrardan "daha bilincli olarak" yapilmasi uzere, ilgili kisilerle irtibata gecilip, yenilenecektir. Bu, onceki postlarda dile getirmedim. Cunku, herkes bunun bilincinde diye dusunmustum. Neyse.
Fiyatlandirma konusu gercekten cok zor. Bunu sadece
freelance calisanlarin, ucuz siteler yuzunden kazanclarinin dusmesi olarak nitelendirmeyin. Tahsilinizle bagdasir maas aldiginiza inaniyormusunuz? Inaniyorsunuz diyelim. Bugun isi birakacak olsaniz, sizden daha az bir maasa isinizi kabul edecek kac kisi var biliyormusunuz? Turkiye'deki Romen istilasini unutmayiniz. Suan bile 150milyona konfeksiyonlarda calisan Romenler biliyorum. @bulent ince'nin dedigi gibi, bu konu tamamen o ulke ekonomisi ile ilgili birsey.
Yukarida, bir arkadasin verdigi ornegi okuduktan sonra, ufak bir fikra geldi aklima. "Cehennem meger cukurlardan olusuyormus ve, her bir cukura bir ulkenin insanlari tikiliyormus. Her cukurun basinda da bir Zebani, nobetteymis. Cukurun icindeki insanlar, cikmaya calistikca, Zebanilar kafalarina ellerindeki sopalarla vurup asagiya dusuruyormus. Onlar cikmaya calisiyor, Zebanlari vuruyor, derken; bir ulkenin mensubu muhterem Turk cukurunda hicbir Zebaninin olmadigini gormus. Zebaniye:
- Dur! Vurma... demis ve devam etmis. Bizim basimizda sizler varsinizda, neden Turklerin cukurunda Zebani yok? diye sormus,
Zebani'de: Izle! demis.
Adam birde bakmis ki, Turklerden birisi tam kafayi cikarirken, arkadan bir baska Turk tutup bunu geriye cekiyor.
Yani, aslinda burada kuyu insanlarin birbirlerine celme takmalari. Nasil asilir bu, bu sartlarda? Asilmasi zor. Ama imkansiz degil. Bir topluluk olsaniz, ne yapabilirsiniz? Kimin ilgisini cekmeyi planliyorsunuz? Dunya'da ilk key, bir
freelance tasarimci/programci'nin hayati dramatize edilerek ekrana gelir herhalde. Hicbir sekilde organize olmayi beceremeyen bir ulke(secimlerde buna dahil), 40-50 tane
freelance bilisimcisi organize olacak. En buyuk organizasyon bence nedir biliyormusunuz? "X tane
site geri cevirdim. 200$a sitemi yapilir yahu?" lafini, burada herkes soylerse, bu is tamamdir. Ama yapamiyoruz iste. Kim kime neden kizabilir? Sartlar kotu. Bir sekilde, az veya cok kazanmak zorundasiniz(zorundayiz). Insan kendinden ornek vermez ama, 1,250 maas aliyorum. Yaptigim isi, 600-700m ayliga yapacak bir dolu insan var. Kac zamandir yurtdisindayim, hala param bankaya gununde ve temiz olarak yatirilir. Ben memnunum, o memnun. Ajans falanda degil. Ve, samimi konusmak gerekirse, etrafta bircok sirket var boyle. Eleman ariyor, buluyor ve buldugu elemandan verim alamiyor. Sucu herzamanda karsidaki insana atmamak gerekiyor. Is yapamiyorsak, bir problemimiz var demektir. Kendimizdeki problemi bulmali ve cozmeliyiz.
Yurtdisina cikmadan once, forumdan bir arkadasa 2-3 defa is paslayacaktim.
web ile ilgilenmememe ragmen, webi o kadar sevmememe ragmen bir sekilde beni buluyorlar ve, "Yapalim" diyorlar. Ama her zaman sartlarim uygun olmadigi icin, bu isleri alamadim. Almis olsaydim, iyi olurdu ya, o ayri konu. Burada da bir diger onemli yan baslik,
freelance'in en onemli hususlarindan biri olan "Kendini ne kadar iyi pazarlayabiliyorsun?"a geliyor. Iyi is cikariyorsan(iyi is cikarmissan), is yaptigin cevren kaliteni bilerek sana o tarz insanlari gonderecektir. Yada, o kisi icin bu problemler yasanmayacak. Ki, yorumlarini yazan arkadaslar icerisinde "is yaptigini soyleyenlerin tamami" boyle problemlerle ugrasmayacak kadar is potansiyellerinin yerinde oldugunu soyluyorlar. Nitekim, referanslarindan da belli oluyor. Ben o yuzden dedim ya "Boylesine iyi olan kisiler aramizda varken, onlarin buraya yazacaklari yorumlardan alinacak feyizler insanlarin gidecekleri yolda bir isik olacaktir." diye.
--- -- -
Herseyden ve herseyden onemlisi;
Oncelikle insanlarin doymasi lazim. Doymalari ve, vakitlerinin degerini ogrenmeleri lazim. Sizin oldugu kadar, dusuk ucretlere
site yapan insanlarda etraftaki durgunlugun ve is alamamanin sikintisini yasiyorlardir. Isin sonu birgun ogrenmeye ve proje gelistirmeye gelecek. Gun o gun oldugunda, herkes zamaninin ve standartlarinin gerektirdigi parayi isteyecek. Belki yakindir, belki uzak. Bilemeyiz bunu... Ama, yine forumun bir kosesindeki postumda dedigim gibi, "Olabilecek en sacma sey, bu sektorde olupta ac kalacagini dusunmektir." Bu sektorun ozunde yenilenmek var. Yenilenmeye bayilan bir sektor bu... Kesinlikle eski olmaya tahammulu yok. Buna webde dahil.
- - -
Konular arasi gecisler yapiyorum, ozur dilerim;
@tasarcik:
Çoğunuz yaşınız itibariyle bu ülkede çok şanssız zamanlara rastgeldiniz ama ben bu memleketin güzel şeyler de yapabildiği zamanları hatırlayan bir kuşaktan geliyorum ve bunun olabileceğine inanıyorum...
Bahsettigin devirler 97-99 arasi ise, o devirler ise gore cok yuksek fiyatlarin dondugu ve, kalitenin yerlerde surundugu devirlerin basinda geliyor. 93 yilinda yasallasip, 94 yilinda (o zamanin rahatligiyla) rahat bicimde kullanilan bir Turk internetinin 3 sene sonra tam anlamiyla kalifiye isler cikarabiliyor olmasini iddia etmek, hayalcilik olur.
Bakiniz, yuksek miktarda rusvetin dondugu, adam kollamacaligin had safhada oldugu, tanidigin yoksa surunursunculugun kol gezdigi, "calabiliyorsan iscilikten, calamiyorsan insan gucunden cal", emege saygisizlik, kolay yoldan para kazanma ve bircok illegal dusunce/davranisin varoldugu, Turk Ticaret sahnesinde, bilgi ve becerimiz dahilinde is yapmaya calisiyoruz.