[FikretAkın]

DEVAM EDIN ... Facebook basiniza nasil bela olur? Internet
kullanicilarinin yeni eglencesi Facebook'un ileride sizlere nasil sorun
bir çikarabilecegini merak ediyorsaniz bu yaziyi sabirla okumaniz
gerekiyor. Dünyanin en zengin insani ve Microsoft'un sahibi Bill Gates
2006 yili Ocak ayinda Türkiye'ye geldiginde bir gazeteci kendisine, "Siz
Microsoft olarak CIA'ye bilgi veriyor musunuz?" diye sormustu. Bu sok soru
üzerine salonda kisa bir sessizlik oldu ve herkes verilecek cevaba
odaklandi. Bill Gates'in cevabi ise sadece gülmek oldu. Herkes bu
tebessümle cevabini almisti. Kisacasi 10 bilgisayarin 8'inde Windows var.
CIA bu yolla dünyadaki bilgisayarlarin büyük bölümünün içindeki bilgileri
tarayabiliyor. Kaldi ki yapmalari degil, yapmamalari anormal olurdu.
Bilgiyi kontrol eden, dünyayi kontrol eder. Durum bu kadar net...
Facebook'la ilgili 3 aydir bir yazi kaleme almak istiyordum. Fakat ülke
gündemindeki hizli dalgalanmalar sürekli ertelememe neden oldu. Baktim ki
gündem yogunlugu sürekli ertelettiriyor, bir önceki yazimin sonunda
kendimi bir bakima baglamak için bugün bu konuya temas edecegimi
yazmistim. Önce Facebook hakkinda malumati olmayanlar için kisa bir bilgi
verelim, ardindan uyarimizi yapalim. Facebook nedir? Facebook, üyelerin
fotograflarinin ve sahsi bilgilerinin yer aldigi bir arkadaslik ve
sosyallesme sitesi. Birbirini taniyan kisiler burada "arkadas''
olabiliyor. Sitenin birçok kiside "bagimlilik'' yaratmasinin nedeni ise
statü ihtiyaci olarak açiklaniyor. Uzmanlar, arkadas sahibi olmanin
21'inci yüzyilin statü sembolü haline geldigini, Facebook'un da bunu bir
çesit sagladigini söylüyorlar. Yilsonunda 60 milyon üyeye ulasmasi
beklenen Facebook daha simdiden en büyük fotograf ve haber sitesi olma
yolunda. Her ay 4 milyon üye ekleniyor. Ayda 600 milyondan fazla arama
yapiliyor. Toplam 30 milyar sayfaya bakiliyor. Günde 9 milyon fotograf
ekleniyor. Siteye daha simdiden 1.8 milyar fotograf eklendi. Üstelik kisa
sürede dünyanin en çok ziyaret edilen 7'nci sitesi haline geldi.
Facebook'ta 500 bini askin grup bulunuyor. Facebook'un en büyük kullanici
grubu 17-25 yas arasi kizlar (yüzde 69). Üyeleri hakkinda her gün 300
milyon bilgi notu güncelleyen Facebook, dünyanin en büyük kisisel haber
sitesi. Meger Facebook, 'Sexbook' olmus! Milliyet gazetesi konuyla ilgili
bir haberinde; "Peki bu 'sevgi yumaginin' altinda yatan sey, sadece vefa
ve dostluk duygulari mi? Hayir. Facebook'un en büyük vaatlerinden biri de
seks. Hem bir olasilik olarak hem de düpedüz... Grup seks partilerinden,
sapkin fantezilere sizin için facebook'un karanlik dehlizlerinde casusluk
yaptik! Facebook çapkinlarinin izini sürmeye basladik. Ve tam anlamiyla
bir sok yasadik. Sok yasadik çünkü biz safça, buranin bir sosyallesme
ortami, bir sevgi yumagi oldugunu düsünüyorduk. Hiç de öyle degilmis:
Meger Facebook, 'Sexbook' olmus! Facebook'ta tanisalim, messenger'de
kaynasalim, sonra telefonlarimizi alalim ve bulusalim" seklinde baslayip
ilerliyor isler..." degerlendirmesine yer vermis. Evlilik sonrasi
edindikleri soyadlari nedeniyle Facebook üzerinden eski arkadaslarina
ulasamayan kadinlar, bu durumun önüne geçmek için kullanici bilgilerini
güncelleyerek kizlik soyadlarini girmeye baslamis. Bunun ne tür sakincalar
dogurdugu da hemen anlasilmis. Her konuda oldugu gibi evli kadinlar
Facebook'un ezilen kanadinda çoktan yerlerini almislar. Giderek artan
uyarilar... Ingiliz askeri yetkilileri, kisisel bilgilerini Facebook'a
koymamalari konusunda tüm orduya bir uyarida bulundu. O kadar ki,
Kraliyet Askerleri'ne bagli 888 askerin isminin Facebook'ta bulunmasi,
kisisel bilgilerin terör örgütlerinin eline geçebilecegi endisesini
dogurmus. Uyarida, "Facebook, MySpace ve Friends ReUnited" adli siteleri
kullanan askerlerin risk altinda olabilecekleri kaydedilmis. Facebook, 6
Kasim'da yayinladigi bir ilanla 50 milyondan fazla üyesinin özel
bilgilerini para karsiligi reklâm sirketleriyle paylasabilecegini duyurdu.
Özel hayatin korunmasi ile ilgili tartismalara yol açan Facebook'un bu
karari, ABD ve Avrupa ülkelerinde tartismalara yol açti. Fransa'da
Facebook aleyhine sorusturma açilmasi bekleniyor. Yine Ingiltere'de bir
hükümet arastirmasinda, Ingiltere'de bu sitelerin üyesi olan 10.8 milyon
kisiden dörtte birinin 'profillerinde' dogum tarihleri veya iletisim
adresleri gibi önemli bilgilerini açikladiklari, girilen bilgilerin, suç
islemek amaciyla kullanilmaya oldukça elverisli oldugu ortaya çikti. Her
bilgi degerlidir... Türkiye'de de son dönemde büyük ilgi çeken site,
üyelerinin cinsiyeti, yasi, cinsel tercihi, siyasi ve dinî görüsü, egitim
durumu ve çalistigi isyerleri basta olmak üzere çok sayida bilgiyi
kaydediyor. Facebook'a üye olan internet kullanicilarinin bu bilgileri
vermeme hakki bulunsa da, üyelerin büyük çogunlugu özel hayatina iliskin
birçok bilgiyi yakin arkadaslariyla paylasmak amaciyla profiline koyuyor.
Gelelim konunun püf noktasina. Geçtigimiz günlerde Zaman'da bir haber
vardi. Oyakbank'in 2,7 milyar dolara Hollandali ING'ye satilmasi ilginç
bir tartisma baslatmis. Askerlere ait bilgilerin de bu satisla el
degistirmesi sIkinti olusturmus. Yani siz özel bilgilerinizi aslinda kime
vermistiniz, bu satisla kimlerin eline geçecek meselesi. Yukarida da
aktardigimiz gibi, sanal arkadaslik sitesi Facebook, üyelerine ait kisisel
bilgileri reklâm sirketlerine satacagini çoktan açikladi bile. E, ne demis
atalarimiz; Kendi düsen aglamaz. Bu tür büyük iletisim organizasyonlarini
geyik olsun diye el altindan bosuna desteklemiyor ülkeler. Gizli servis
elemanlari artik oturduklari yerden kalkmadan, kahvelerini içerek
seyrediyorlar bizzat kendilerini fisleyen insanlari. Daha simdiden 60
Milyon kisi gönüllü olarak kendisini bu yolla ihbar etmis oluyor. Hele bu
bilgiler art niyetli insanlarin eline geçmisse, her biri açik birer hedef
haline gelmis oluyor. Tüm dünyada büyük bir hizla büyüyen Facebook,
Türkiye'de adeta çilginliga döndü. Sadece ülkemizden kullanici sayisi 1
milyona ulasti. Facebook yetkilileri, Türkiye'nin en aktif ülkelerin
basinda geldigini açikliyorlar. Türkiye'de en çok ziyaret edilen ikinci
site haline gelen Facebook'a 3 hafta içinde 500 bin kisi üye olmus.
Öneriler... Biliyorsunuz; Size gelen e-mailleri veya cep mesajlarini
silseniz bile, sadece sizin ekraninizdan silinmis oluyor. Cep hizmetini
hangi GSM operatöründen, e-mail veya MSN hesabinizi hangi uzantili
adresten almissaniz, yazdiginiz çizdiginiz her sey bu hizmeti aldiginiz
kurumlarda birer data (veri) olarak kayitli kaliyor. Yani sizin bu
bilgileri silmis olmaniz ve ulasamamaniz, baskalarinin ulasamamasi
anlamina gelmiyor. Gerektiginde hepsinin önünüze konulmasi an meselesi.
Hrant Dink'le ilgili klibi YouTube atan sahsi nasil da elle koymus gibi
buldular, aynen öyle. Önerilerimize gelince... Facebook denen bu sitede
ve benzerlerinde politik görüs veya hissiyatlarinizi kesinlikle
paylasmayiniz. Her türlü sitenin ardinda konuslanan gizli eller, sizin her
türlü egilimlerinizi, arkadas, akraba baglantilarinizi, resim ve
videolarinizi, neye kizip neye kizmadiginizi, okulunuzu, sakalarinizi,
size takilan lakaplari, sosyal çevrenizi, zaaflarinizi, ömrünüzün hangi
döneminde vaktinizi ne zaman nerde geçirdiginizi, kisacasi her seyinizi
ögrenmis oluyorlar. Bir gizli servis elemaninin sizin hakkinizda yillarca
çalisarak elde edemeyecegi bilgileri bu yolla kendi elinizle sunmus
oluyorsunuz. Kredi Kartlariyla ilgili her türlü isleminiz ABD merkezli
uluslar arasi veri bankasi araciligiyla zaten kayit altinda tutuluyor.
Hesap hareketliliginiz, bütçesiz, çapiniz, ev ve isyeri adresi gibi
bilgileriniz zaten veri bankasinda bulunuyor. Bunlara bir de kendi
elinizle arkadas, dost, çevre, etnik durum, köken, dini-politik
inançlariniz, belli konulardaki düsüncelerinizi girdiginizde, gönüllü
olarak kendinizi bir bakima ihbar etmis oluyorsunuz. Diyeceksiniz ki,
zaten her sey ortada degil mi? Iyi ortada da, birakin herkes isini
yaparken biraz çalissin, zorlansin. Böyle keklik gibi ortaya çikmak ve
avlanmak da biraz racona ters olmuyor mu yani? Baksaniza, Türkiye kendi
basina bela olan terörle mücadele konusunda gerekli olan istihbarat
konusunda bile ABD'den yardim istemek zorunda kaldi. ABD nerden temin
ediyor bu bilgileri. Önümüze sundugu iletisim imkânlariyla ve bunlari
kontrol ederek. Bu yazinin yazilma amaci sudur; Eger hakkimizda illa ki
birilerinin bilgi sahibi olmasi gerekiyorsa, kendi devletimiz olsun. Bir
ülkenin kendi vatandaslari hakkinda baska ülkelerden istihbarat destegi
almasi ve hele vatandaslarin da bu bilgileri birer keklik gibi kendi
elleriyle girerek baskalarina vermesi biraz tuhaf kaçiyor ve gurura
dokunuyor. Bilmem anlatabildim mi? Osman ÖZSOY

Günlerdir mail olarak hep geliyor artık sıkıldım.

Kardeşim işiniz yokmu hiç boş işlerle uğraşıyorsunuz, Zaten herşey kayıtlanıyor ve isteyen her ülkenin yetkili mercilerine istedikleri bilgi veriliyor, Boş boş işlerle iinsanların bilgilerini, zamanlarını harcıyorsunuz, Ayrıca bu sektörden ekmek yiyenlerin ekmek teknelerini zor duruma düşürüyorsunuz.

Not : Sizlerin de yorumlarınızı ve düşüncelerinizi ögrenmek isteri(z)m..

[cann]

ana haber bültenlerinede konu oluyor bu tür haberler, seviyorum ben eğlenceli oluyor. başlıkların çoğuda "çocuklarınızı potansiyel tehlikelerden koruyun" gibi saçma sapan giriş cümlelerinden ibaret. diğer benzer haberlerde "çocuğunuz satanist olmasın", "çocuğunuzu uyuşturuculardan koruyun" aynı kefede popüler olan üzerinden geyikler dönüyor işte...

bir zaman sonrada facebook'ta tanışıp evlenenler. 101 adımda facebook'tan iş bulma teknikleri ve kadın programlarında anne kızın 20 yıl sonra facebook'ta karşılaşıp birbirlerine kavuşmaları tarzında haberler dönecektir.

sonra yine internetden sosyalleşmenin tehlikeleri v.s. diye ısıtılıp ısıtılıp getirilir. bu konularda makaleler yazılır. bloglarda sayfalar doldurulur. tv'de programlar yapılır. yapılırda yapılır...

[heady]

Televizyon ve günlük basın facebook'tan daha az tehlikeli değil. Televizyon'da her gün, her dakika vahşet görüntüleri yayınlanıyor; gazeteler insanın içini karartan haberlerle dolu. Neymiş? Günlük hayattan haberdar olmak lazımmış. Yok öyle bir şey... gazeteye ve televizyona karşı olduğumdan değil ama zaten yıllardır zihinler sistemli bir şekilde kirletiliyor. İnternet, diğer medya mecralarının yerini çok hızlı kapmaya başladığı için ciddi bir telaş söz konusu. Çünkü TV ve Gazeteden elde edilen gelir yenir yutulur cinsten değil. O yüzden internetin erişim ucuzluğuna ve reklam giderlerinin buna göre daha düşük ancak getirisinin yüksek oluşuna iki jenerasyon öncesinin kafasının basmaması normaldir.

Daha önceden de vardı sosyal networkler, hala da bir sürü var, gelecekte de olmaya devam edecek. gmail, Yahoo ve Microsoft da yıllardır ellerindeki bilgileri istifliyorlar (belki de satıyorlar, ya da belli bir takım avantajlar karşılığı kullandırıyorlar). Başka siteler de bilgi biriktiriyor. Herkesin kişisel bilgisayarları bilgi dolu. O bilgilere erişilmediği konusunda bir teminat mı var sanki..? Her sosyal network'te olduğu gibi facebook'ta da bir üyelik sözleşmesi var. İnsanların büyük çoğunluğu bu sözleşmeleri doğru dürüst okumadan onaylıyor... Zoque'un da üyelik sözleşmesi var. Kaç kişi üye olduğu sırada o sözleşmeyi okuyarak onayladı acaba? Oranın çok düşük olduğuna eminim ben. Sadece buraya özgü bir durum değil.

Dün de mezun olduğum liseden bir abim bu konuyu açtı. Tam olarak nereye varmak istediği bile belli değildi. "Yani facebook özgür iradeyle verilen kişisel bilgileri, üyelik sözleşmesinde belirttiği gibi satıyorsa veya kullanıyorsa bunun ne sakıncası var?" sorusuna verdiği yanıt içimi daralttı: "sizin için bir sakıncası yoksa söyleyecek bir sözüm yok". Söyleyecek sözün yoksa, fikrini savunmasını beceremiyorsan konuşmaman en iyisi zaten... Bir deli kuyuya taş atıyor, bunu görenler başlıyor geyiğe; sar babam sar. Sanki Beyoğlu'nun arka sokaklarında (Istanbul'un göbeği) fuhuş yok, sanki televizyonlardaki reklamların hepsi gerçeği yansıtıyor, facebook tü kaka da aleyhine konuşanlar sütten çıkmış ak kaşık.

Ben anlamam facebook falan; oranın gelirinden pay da almıyorum... ama bu kadar çok bağırıp çağıranların samimi olmadıkları konusunda da en ufak şüphem yok. O yüzden bu tartışmaların daha çok ayağına basılanların takımındaki sözcülerin ağzından çıktığına inanıyorum.

[cgencer]

bu yazdıklarım facebook'a özel değil, bu örnekten yola çıkarak daha genel bir yorumlama...

insanlarımızın garip bir huyu var; başarılı olan takdir edileceğine arkasında entrika ve hile-hurda aranıyor. gerçekten zeka ve emek ile başarılı olunabileceğine pek inanılmıyor. başarılıyı çekemiyor ve çirkin bir şekilde kıskanıyoruz.zaten bu yüzden de kaliteli ve nitelikli bir ürün geliştirmek pek de mümkün değil. geliştirsen direk karalamaya başlanıyorsun, türlü yerden türlü ilişki aranıyor. yabancıların sevdiğim bakış açısı, negatifliğe ve olumsuzluğa odaklı değil, başarı ve pozitifliğe odaklı yaklaşmaları. eğitim sistemimiz bile başarıdan ziyade cezayı daha önemsiyor. teşekkür ve takdirname pek de bir işe yaramayan birer kağıt parçası iken cezalar nedense daha sert etkili olabiliyor. bu anlayış devam ettiği sürece de her potansiyeli olan iş modeline çamur atma huyumuz devam edecek, her oluşturulan ve başarıya ulaşan projeye de elbet vardır arkasında bir nane diye köşemizde hüsnü kuruntumuzu oynayacağız. bu arada o projeleri yapanlar da fersah fersah ilerlemiş olacaklar.

[oky]

paranoyak olmam izlenmediğim anlamına gelmez diye bir söz vardır.

yukarıdaki spam'i okumadım, yazılan yorumlara da aynen katılıyorum. ancak yine de facebook gibi sitelerin dikkatli kullanılması gerektiği taraftarıyım. çünkü ilerde insanın başına -şu anda kestiremeyeceği kadar dolaylı yollardan- bela olabileceğini düşünüyorum. maşallah herkesin listesinde 100'er 200'er arkadaş var. bunlardan kaç tanesi gerçekten arkadaşımız? ne kadar tanıyoruz onları? sırf forumun tekinde adınızı gördüğü için arkadaş ekleyenler var.

yarın öbürgün kapıma polis dayanıp da tanımadığım birinin işlediği suç hakkında beni sorguya çekmeye kalkışırsa şaşırmıycam. çünkü facebook'a bakarak bizi can ciğer kuzu sarması zannedeceğini biliyorum. bu sadece ufacık bir örnek. hayal gücünüze göre çok daha ilginç şeylere varabilirsiniz.

evet bugüne kadar MSN, windows, gmail, cart, curt pek çok şey tartışma konusu oldu ancak hiçbiri facebook gibi gündem yaratıp ciddiye alınmadı çünkü hiçbirisi facebook kadar "hepsi bir arada" olmadı. bugüne kadar hiçbir sosyal ağ tanımadığımız birinin fotoğrafını görmekten öteye gidemedi. ben şimdi herhangi birinin yedi ceddiinin profilini çıkarabiliyorum. veya bu forumdan gerçekte hiç görüşmediğim ama listemde olan biri şak diye benim ilkokul 1. sınıf okuma bayramında giymiş olduğum ayakkabının modelini öğrenebiliyor. bu benim kontrolümün dışında. ve unutmayın biz robot değil birer canlı türüyüz, içgüdülerimiz var, geçirmekte olduğumuz evrim sadece genetik değil psikolojiyi de içeriyor ve hızlandırılmış tura girdik gibi bir şey, psikolojimizin kaldırıp kaldıramayacağımız meçhul.

"saklayacak bir şeyleriniz mi var ki?" savunmasını ise mantıklı bulmuyorum. o halde neden akşam olup ışıkları açtığınızda perdeleri çekme gereği duyuyorsunuz? saklayacak bir şeylerim her zaman için vardır. anneme anlatabildiğim bir şeyi babama anlatamam, sevgilime anlatabildiğim bir şeyi aileme anlatamam, arkadaşıma anlatabildiğim bir şeyi öğretmenime anlatamam, vs vs vs ve bu terörist olduğum anlamına gelmiyor.

internet çok yeni, facebook ise daha da yeni. ben şu anki durumu lost dizisine benzetiyorum. yani sonuçları kestiremiyoruz bir şeyler oluyor çok yeni şeyler iyi mi kötü mü karar veremeden yapmak zorundayız sonuçlarını çok daha ilerde gelecekte anlayacağız.