[barb]

Kesinlikle

[MmarlonN]

Madem herkes bilgilerini bir nebze aktarmış, ben de duyduklarımı vb. aktarayım.

Ben şahsen Soul'un aksine freelancer, homestudio vb.. çalışma şekillerine pek inanmıyorum. Çünkü ticaret pek bizim mantığımıza göre işleyen bir yapı değil arkadaşlar. Öyle yatarak, kaçarak şunu bunu yaparak gelinecek seviye ve aşama bir yere kadar. Ve ben şahsen Ticaretin belli bir ciddiyetinin, disiplininin olması gerektiğine, aksi halde acı sonuçlara varacağı düşüncesindeyim.

Çok yetenekli, becerikli, ve zaman zaman uçuk paralar kazanan örnekler görüyorum. Ama bu seviye ile gelinecek nokta belli bir seviyede. Daha yukarıya çıkmak... Bilemiyorum. A tabi hedef bireysel anlamda manyak işler çıkaran bir freelancer olmak derseniz, eyvallah...

Bilmiyorum bu bana kısır ve sınırı olan bir hedef gibi gelmekte. Bu benim düşüncem şüphesiz. Eğer bu sektöre adını yazdıracak firmalar kurmak, etmek isteniyorsa kurumsal kelimesinin anlamı bulunmalı. Disiplin kelimesinin anlamı bulunmalı... Bunlar ticaretin özüdür. Eğer ticari amaçlar uğruna bu işe girilecek ise...

İyi müşteri kurumsal kimlik ister. Telefonunuzu aradığınızda size bağlanmak, mekanınıza geldiğinde gerçek bir mekan olmasını ister. Oturmanıza kalmanıza, üstünüze giydiğiniz takım elbisenizin markasına, saçınıza başınıza bakar. Mekanınıza geldiğinde mobilyaya, çalışanlara, içtiğine ve hatta bardağa... Bu pazarlamadır bu ticarettir. Sonra işin para kısmı da var tabiki... Fatura ıvır zıvır varmı? Ltd'misin? Hangi bankalarla çalışıyosun? Zira müşteri de haklıdır. Biliyorum %80'ninize ters gelecektir ama bu iş böyle...

Hem destek boyutu da var. freelancer'a verdin işi. Sizce güvence ve devamlılık oranı yüzde kaç??? Lütfen freelance çalışan kardeşlerim kusura bakmasın.. Adam buna da bakıyor ve tercihlerini de yapıyor.

İş yeri ile ev ayrıdır bana göre. Bilmiyorum verimli olan elbet vardır ama kaçta kaç? Dediğim gibi arkadaşlar, ticaret DW'de hoplatıp zıplatmaya benzemiyor. Kuralları ve riskleri var. Uyarsa oynarsın. Bizim çoğumuzda "rahatlık, özgür ortam, neşeme göre çalışma saati vb.." var. Yok abi ticarette bu olmaz, olamaz. Bunlar bizim kişisel kurallarımız, ticarete adapte etmek bence çok zor.

Başımdan geçen ve çok kızdığım bir kafa yapısını yansıtan bir anıyı anlatayım size.

" Çok başarılı bir tasarımcı arkadaş ile tanıştım. İşleri süper. Çok takdir ettim. freelancer takılıyor. Yaşı da az buz değil yani..

Sordum neden kendi işini kurmadığını ve böyle takıldığını. Bana kısa ve çok kaba bi şekilde cevap verdi. "...'üm yemedi" Sonra devam etti, "Vergisi var, KDVsi var, kurarken para veriyosun, Elektrik, Su, kıl yün..."

Ya böyle mantık yok. Sen para kazanmak ve ticari kaygılar için bi işletme açmaya niyet edeceksin ve hiç biryere para pul ödemeyeceksin. Tamam sistemde gereksizlikler var. Ona lafım yok ama bahane ve mantık da bu olamaz bence... bu mantıkla ticarete bulaşılmaz. Bulaşan da BATAR abi. Başka açıklaması yok.

Şirket kurmak zormuş. Kim demiş? Tam 3 günde limited şirket kuruyosun yeni kanunlar çerçevesinde, eskinin 1/3'ü fiyatına... Ve lütfen yanlış anlamayın ama sermaye için o kadar büyük paralara gerek olduğuna inanmıyorum ben. Para sayılmayacak paralara şirket kuranlar gördüm... "Amaç" önemli bence, gerisi hikaye. Ticaret öyle 2 günde olacak iş mi? 2-3 yıla banamısın demezler normalde...

Öf neyse çok yazdım Bunlar sadece benim düşüncelerim.

Saygılarımla

merhaba herkese,

ben genelde okuyucu olarak katılıyorum zoque'ye, ama bazı şeyler yazmak istiyorum bu konuda.

marlon, dediklerinin ilk kısmına katılıyorum. yurtiçinde de yurtdışında da kurumlar, ufak da olsalar, karşılarında bir yapı görmek isterler. ve bu yapıya istedikleri zaman ulaşabilmek, ve uzun vadeli destek almak isterler. dolayısı ile uzatmadan, kurum olmadan (firma değil, kurum olmadan) iş yapmak zor.

freelance konusunda ise sana yine katılıyorum, türkiye'de freelance mantığı kesinlikle oturmadı, oturmaz da. bunca yıldır bu sektordeyim, turkiye'de çalışılabilecek freelancer çok azken, yurtdışında problem yaşayacağınız freelancer cok azdır. hayatım boyunca bir tane adam gibi çalışan freelancer gördüm, o da 47 yaşında 2 çocuk sahibi biriydi.

son olarak, şirket kurmaya gelince. burada bence yanılıyorsun. şirket kurmakla iş bitmiyor ki? şirket kurmak 3 gun surebilir. ama bir kurum haline gelmek aylar sürer, ve cok masraflidir. kredi, borc, ya da ciddi anlamda birikmiş para olmadan bir kurum olunması cok acik soyluyorum bence cok zor. ha şirket kurulur, ama o şirket de yurumez. ornekleri cok. bir sirketi kurum haline getirmek içinse ciddi masraflar var. ozellikle bizim sektorumuzde.

bu sektorde kurum yaratmak (kose basi web tasarimcilarindan bahsetmiyorum) cok pahali bir iş. ancak dukkan acilir.

ya 5-6 kişi, bir kısmı teknik konuda, bir kısmı marketing konusunda uzman biraraya gelecek, varlarini yoklarin koyarak şirket kuracaklar, ya da hic kurulmayacak.

kimsenin hevesini kırmak istemem, ama ciddi istek olması lazım, ve yanında ya büyük bir sermaye ya da ciddi bir kar merkezi (her ay standart 3000 dolar getiren bir hizmet mesela) olması lazım.

onun dışında, bu sektorde , ozellikle turkiyede bir şey başarmak cok zor.

sadece fatura kesmek içinse bir ajansla calismak en mantiklisi.

herkese selam tekrar,

sushie

[enemy]

@sushie: Sana katılıyorum. Hatta, dediklerin aslında benim anlatmak istediklerimin aynısı. "Firma kurmak zor iştir..." yada "Firma kurmakta neymiş, iki günlük işi var..." demekle herşey bitseydi, herkesin bir firması olurdu.

Şirket açmak, şirketin içine girmek, "benimde işyerim var" demek hoş olsa gerek. Fakat, iş freelance 'te olduğu kadar kolay olsa keşke. Ticari kimliğinin pazarlanması, asıl olayın can alıcı noktası.

"Yok canım, ne var bunda? Bu zamana kadar bunca iş yapmış olan ben, kendi firmamımı pazarlamıycam?" diyerek işin altına girildiği vakit, ciddi anlamda problemler çıkabilir. Kaldı ki, web gibi şuanda çok ince bir çizgide seyreden sektörde, bu tarz yaklaşımlar problem yaratabilir. "Kestiğin fatura kadar vergi ödersin..." diyerek belki işin içinden sıyrılabiliriz ama öyle kıldan tüyden giderler çıkıyor ki, ne olduğunu anlamadan (varsa)sermayeni eritmiş, parasız kalmanın verdiği korkuyla kötü yanlışlara düşmeye devam ediyorsun.

Kanımca, aktif olarak bilgisayarın herhangi bir koluyla ilgili çalışabileceğiniz "yetebileceğine inandığınız(!)" aktif firmanız yoksa, firma açmak ve belirli yükümlülükler altına girmek batmancilik oynamaktan başka birşey değildir.

Kaldı ki, bunun yanında çalışanlar olacak, çalışan giderleri olacak. 5-10 çalışandan bahsetmiyorum... 1'ide 1, 1000'ide bir.

Diğer bir seçenekte şu: Enfes bir proje ayağa kaldırmışsınız 1-2 arkadaş. Fakat, projenizin tanıtımı, pazarlanması, eğitimi ve ticari kimliğe karşı, ticari kimlik ile karşılık verebilmek için işyeri açılabilir. Açılmalıdırda... Fakat, bunu yaparken bile en az 2000-3000$ sermaye ile girilmelidir, uzunca bir süre para kazanmak ikinci plana atılmalıdır ve yılmamalıdır insanlar. Proje içeriği pazarlanmaya çalışılırken, pazarlamacılarınızın edineceği işler, sizi ayakta tutabilir. Bu yönden işin artısı vardır fakat, "Ben yeni bir firmayım. web işi yapıyorum" dediğiniz an, birçok firma yüzünüze bile bakmayacaktır.

Ayrıca, "web işi yapcam ağğğbi, büyük para var..." diyip. 1-2 gazete ilanıyla webtasarımcı bulan ve 100-200 milyona siteler yapan çok firma gördük. Eğer, "firmamı açarım, öyle ucuza işlerde yaparım..." deniyorsa, unutulmamalıdır ki arkanızdan küfür eden çok olacaktır.

Şahsi düşüncelerimdir, katılınır ve katılınmaz. Saygıyla karşılarım.

[soul]

@MmarlonN dediklerin doğru ancak insanların beklentilerini çok kısıtlı bir bakış açısından değerlendiriyorsun.

Bir freelancer olarak konuşuyorum ki;
- Para kazanmak ve geçinmek zor !
- El ense yapmak rahat ve basit
- Dertsiz ve dertli
- Kişisel gelişim ve tatmin için çok güzel ...


Yani yukarıda iki nokta var para kazanmak zor ve el ense yapmak kolay.

Şahıs olarak benim beklentilerim de milyon dolarlar kazanıp piyasanın tabiriyle bilmemneresine koymak gibi bir amacım yok. Bana göre bunlar emperyalist takıntıların sonucu.

Benin zevkim evde işimi yapmak ve geçincek parayı aldıktan sonra kişisel tatmin işlerimle uğraşmak. Bu sektörde de ticaret için yaptığım işlerden daha fazla kendim için iş yapmışımdır ve yapıyorum.

Bana istediğim yaşantıyı ancak freelance sağlayabilir. Yada başında durmayacağım bir firma. İkinci olasılık için ya çok salam bir baba yada kaybedecek yıllarım olması gerekiyor.

Sonuç nedir ?
Sen haklısın çünkü beklentilerin farklı, ben haklıyım çünkü beklentilerim farklı.

Bu mesajı beklentisi farklı insanların neden freelance seçtiklerine bir örnek olması amacı ile yazdım. Eminim ki benim gibi düşünen başka freelancerlar vardır.

@enemy senin bana katildigin gibi ben de sana katiliyorum. tum dediklerin aynen dogru.. sadece sekreterlik gorevini yapacak arkadasin aylik gideri 600-1000 milyonu buluyor. hic teknik eleman olmasa bile, iş ve cep telefonları, kira, stopaj, sekreter, muhasebe, vergiler bile bir rakam tutuyor. sana katilmadigim tek nokta ise, 2000-3000 dolar konusu. bir belki iki ay anca yetecektir. kurulumdan hemen sonra sirketi dondurecek is beklemek iyimserlik olacaktir.tum dediklerinde haklisin...

@soul cok guzel aciklamissin. bu bir tercih meselesi. sahsen yetenekli olsaydim ve ornek veriyorum bir "tasarimci"yim diyebilseydim, muhtemelen ben de freelancer olurdum. herkes, beklentilerine ve kendisini ilerde nerde gormek istedigine gore karar vermeli bence.

son olarak, freelance calisip fatura problemi yasiyorum diyenlere bir onerim var, bir cok firma gider pusulasi kesebiliyor. hizmet oldugu icin %11 lik bir vergi kesintisi var, ama bastan konusulursa bu da problem olmaz.yani yasalar aslinda bu tarz sanatkarlari korumaya yonelik, kullanilabilir. gider pusulasi sayesinde sizin yaptiginiz isin ederi gider gosterilebiliyor. boylece ortada problem kalmiyor. illa fatura istiyorum diyen firmalar aslinda illa karsimda kurum gormek istiyorum diyorlar, o yuzden cok ustunde durulmamali. emin olun sadece fatura kesebilmek icin sirket kurmak cok buyuk hata. goturusu getirisinden cok daha fazla olacaktir.

son olarak soyleyecegim ise su: bir gun turkiye'de freelance calisan insanlar, maliyet hesabını duzgun yapabilir ve işlerini zamaninda teslim edebilir hale gelirlerse, o zaman bu sirket kurma tartismalari bunca guzel tasarimcinin bulustugu bir forum olan zoque'de vuku bulmayacaktir.

sevgiler herkese.

sushie

[MmarlonN]

Sen de haklısın Ferruh. Herkesin hedefleri idealleri farklı şüphesiz. Ve insanlar değerlendirme yaparlarken kendi ideallerinin verdiği yön aşamasında kısıtlı bakış açılarına sahip oluyorlar sen ve ben gibi

Aslında senin şu "Bir freelancer olarak konuşuyorum ki" başlıklı maddelerine bakıyorum da... Ben de başlığını "Bir sabit çalışan olarak konuşuyorum ki" değiştirsem bile maddelerde bir değişiklik olmuyor

Sonuçta ikimiz de kendi hedef, vizyon vb.. konularda şüphesiz ki haklıyız. Hoş ben hiç "piyasanın bi taraflarına koymak" gibi olaya yaklaşmadım şükürler olsun ama...

Gördüğüm üzere sen evinde ben ise şirkette sürünmeye meyilli ve razı adamlarız hehe. Sonuçta farklı beklentiler ve düşünceler söz konusu.

[MmarlonN]

sushie selam, senin yazdıklarını ancak şimdi gördüm

freelancer olayı aynen dediğin gibi. Ben de "kendi çevrem için konuşuyorum" düzgün hizmet veren freelancer göremedim. Sen şanslısın görmüşsün bilmiyorum bizim insanımızın doğasına bu tarz bir çalışma şekli oturmaz, en azından uzunca süre.

Ben bu mantığa da kızıyorum işin aslı. Neden biraz rahat bir koşul ile iş ortamına kavuştuğumuz zaman tabir yerinde ise cıvıtıyoruz Sanırım genetiğimizde bu var. Avrupa'da senin de dediğin gibi inanılmaz güzel freelancer mantığı var. Umarım bizde de olur. Ferruh bunu ilk başaran olacak inşallah

@enemy. Bak işte yine işin kolaycılığına kaçıyoruz. Neden insanımız "Şirket kurmuş olmak için kurmak" gibi ilginç bir mantık içine girsinki sizce? -ki giriyor ona bişi demiyorum

Uğraşmayacak ise didinmeyecek ise şirket kurmanın mantığı nedir ben anlayamıyorum. Bir işe başlanıyor ise onun bedelleri ve sorumlulukları vardır elbet. Bunları da gerçekleştirmek gerekli tabi. Bunlar nedir? kurumsal kimlik, departmansal faaliyetler vb.. Şimdi diceksin ki bunlar para ile oluyor. Haklısın. Ama çalışıp kazanmak da mümkün. Gönül ister hepimizin bilmem kaç milyarları olsun da yapsın. Ama bu mümkün mü?

Ama ben şuna inanıyorum kalite + azim ve çalışkanlık ile çok uçuk miktarlar hariç, işe yatırım yapabilecek kadar paralar mümkün. Tabiki bu benim görüşüm. Ama o seviyeye gelmek de 1-2 sene de olmuyor ne yazıkki.

Saygılarımla

[finlandiya]

Anladim ki bu isi gercekten ticari anlamda yapmak istiyorsa insan ciddi bir yatirimla planli proje bazli girmeli.. Gercekten gunu kurtarmak yetmiyor anlasilan. En guzeli kaliteli bir sirkette kardes kardes calismak)) Hepinize bu guzel bilgiler icin tesekkurler.

[enemy]

Aslında, söylemek istediğim "amanın, açmayın işyeri falan, batarsınız..." değildi. Girişimci olmak, yırtıcı olmak süper özelliklerdir bir insanoğlu için. Hatta, işin büyük kısmı azmetmek ile başlar her konuda ama ticari kimlik edinmek için olası riskleri gözönüne almak gerekir. Bu konuda da, elbette danışacak insan söz konusudur. Şuanda, gördüğünüz herhangi bir ajansa gidipte, "kardeşim siz bu işe nasıl başladınız? Hangi yolları takip ettiniz? Sermayaniz ne kadardı? Hal-i hazırda müşteriniz var mıydı? Ekipmiydiniz yoksa tek başınıza cengaverlik mi yaptınız?" gibi sorular sorduğunuzda, olaya ciddi yaklaşmayıp uçarak birşeyler anlatacaktır. Çok kazanmasada, zararda da olsa kendini övecektir açıkçası...

Bu konuda iş tecrübesi olan değilde, piyasa koşullarını yakından takip eden, para konularında uzman, yöneticilik yapmış, sektör sektör durum analizi yapabilecek bilgiye sahip kişilerle irtibata geçilmeli. Tabi, bu bahsettiğim "aha, tam yerini buldum. hemen şuraya bir 'şen bakkal' isimli bir bakkal açayım" mantığı değil. Amaç, ticari bir marka yapma niyetiyse, mevcut altyapı üzerine, profesyonel analizler yapabilecek kişilerle, sektör odaklı yaklaşımlardır.

Nasıl ki, bir projeyi yapmaya başlamadan, evvela müşteri ile ikili mülakatlara girilir, konunun anlamı, ehemmiyeti, taslağı, gelişimi kararlaştırılır, para meseleleri bir karara bağlanırsa, işyeri kurmakta aynı şekilde olmalıdır.

İnternet tabanlı uygulamalar geliştirmek yada firmayı tanıtan bir sitenin yapım aşamasının, hala bir prodüksiyon olduğunu algılayamayan yurdum firmaları ve elbette, "ucuza yapayım"cılık oynayan (bana göre)alt tabaka işyerleri, "kör tuttuğunu, topal yakaladığını" mantığıyla işyeride açar, muhtarlıkta yapar, devlette yönetir, Türk Telekom 'a patronda olur. Olur yani...

Eğer yaptığınız işlere "en zevk aldığım proje" diye isimler takabiliyorsanız, açacağınız işyerini "tüm eforumu sarfedeceğim, en büyük projem" olarak adlandırmakta fayda vardır.

--- --- ---

Soul 'un freelance ve freelancer ile ilgili yaklaşımlara katılmıyorum dersem, ayıp etmiş olurum fakat; freelancer olmanında, tüm bir yaşantıyı sürdürmek için pekte elverişli bir seçim olduğuna inanmıyorum. Aslında, freelance çalışma sistemini, bir nevi terfi olarak tanımlıyorum. Sektörde kendini ispat etmiş, iyi bir çevresi olup rahatına düşkün insanların, tamamen kendine has döşenmiş, neyin nerede olduğu bildiği bir ortamda(evinde) çalışıp, kendinden daha fazla verim almasını sağlaması meselesi. Müziğin sesini çok açtığı zaman, hoş görebilen komşuları, hayt dediğinde kola, huyt dediğinde hamburger getiren sevgilisi(kişiye göre, değişik insan portreleride olur elbet ) falan varsa, neden daha verimli olmasın ki? Bu kişiyi ancak, bir proje veya departman sorumlusu olarak işe alırsanız, evinden dışarı çıkarabilirsiniz. Nitekim, öyle de olmaktadır. Böyle insanlara gerçekten taparım. Sırf mevcut sektör için değil, freelance çalışılabilecek her sektörde, bu tarz insanlara bitmişimdir, takdir etmişimdir sessizce, içimden.

@MMarloNN: Zaten, kendi soruna kendin yanıt vermişsin. Tekrar ediyim: Bir websitesi(basic bir site değil) yapmanın prodüksiyon esaslı olduğunu anlayamayan yurdumda, firma kurmanın daha önemli olduğunu anlatmak saçmalık olur. Bakma, burda mantalite yükseklerde olduğu için, nacizhane fikirlerimizi çekinmeden söyleyebiliyoruz. Fikrini çürütmek niyeti değilde, daha çok seni destekler nitelikteyim ama cümlemi yanlış idrak edebilirsin

@sushie: 2000-3000$ diye bahsettiğim miktar, hazır olan projenin 1 ay boyunca pazarlanması için gereken miktar olarak söylemek istemiştim. Yeniden düzenleme yapmayıp, yazdıklarımın aynen kalmasını istedim, ama anlatım yanlışım olduğu açıkça belli oluyor. Para lazım elbette... Sonuçta, para parayı çeker. Türkiye gibi bir pazarda, ne koyarsanız karşılığını alırsınız ama; bilen insanlarla girmek lazım. Hakim olabilmek lazım işe. Yada, dolandırıcı gibi çalışman lazım. Aldığın paranın hakkını vermeden, kısa zamanda işi üstünkörü yapıp teslim ederekte yatırdığın parayı çıkarabilirsin. Ama, şöylede birşey var ki -sende bilirsin-; Süper ötesi insanların yaşadığı bir memleketteyiz. Hem tasarlar, hem programlar, hem pazarlar, hem yönetir, hem geliştirir... Yaparda yapar... Böyle ihtişamlı bir ırkız yani

bilgisayarın 'B' sinden başlayarak, katedeceğimiz yol uzunluğu gerçekten çok fazla. İlk önce, herkesin konsantre olduğu ve kendini geliştirdiği branşlara saygılı olarak "O dergi tasarlıyorsa bende tasarlarım. N'olmuş yani programcıysam?" gibi ve türevi şekillerde olaylara yaklaşırsak, kendimize kötülük etmiş oluruz. E tabi, ne kadar "Hayır..." densede, bunun altında "Para kazanmak istiyorum ben!" arzusu ve "Nedenmiş canım? Bende tasarlayabiliyorum... Neden bu işi bir başka tasarımcı arkadaşıma yönlendireyim ki? Ne yani, program yazan biri tasarım yapamaz mı?" düşüncesi bariz yatmaktadır. Hal böyle oluncada, multi-fonksiyonel terminatörler dolaşır olur piyasada.

İlginç bi memleketiz he, valla bak...