[gemeaux]

TELİF HAKLARIYLA İLGİLİ KURALLAR

Molly E. Hozschlag’ın, HTML 4 kitabında telif haklarıyla ilgili birkaç paragraf gözüme çarptı, paylaşmak istedim:

“Araklamak yağcılığın en samimi şekli olabilir, ancak yasal değildir. Diğer sitelerde ne görün veya haber gruplarında ne okursanız okuyun, telif hakkın kanunları “offline” dünyada olduğu gibi, internet’te de geçerlidir. Bir kitapta, dergide, gazetede ve hatta internet’te bir yerde yayınlanan tüm çalışmaların büyük bir ihtimalle tüm hakları korunmaktadır.

Resimler, şarkılar ve video klipleri de normalde telif haklarına (copyright) sahiptir. web siteniz için telif hakkı olan malzemeleri ödünç alırken son derece dikkatli olmalıdır. Sadece ününüzü tehlikeye atmakla kalmaz, aynı zamanda ciddi kanuni tepkilerle de karşılaşabilirsiniz.”

-----
Altı çizili kısımlar bize biraz garip ve yabancı gelebilir; ancak yazarın ABD’li olduğu ve konuyu ABD yasaları çerçevesinde değerlendirdiği göz önüne alınırsa anlaşılacaktır.
-----

“Ancak bu telif hakkı olan çalışmaları asla kullanamayacağınız anlamına gelmez. Örneğin, bir yazıdan birkaç satırı alıntıladığınızda, telif hakkına sahip yazarın ve yayıncının isimlerini belirtirseniz, o malzemeyi doğru, yani yasaların izin verdiği şekilde kullanırsınız. Bu işin püf noktası, çalışmanın paragraflarını bütün olarak almadan, istediğiniz şeyi aktarmanıza yetecek malzemeyi kullanmaktır.

Telif hakkı olan bir yayından alıntı kullanabilmek için yazılı izinler de alabilirsiniz. Bunu malzemenin yazarı, yayıncısı, ajansı veya lisans sahibiyle irtibat kurarak edinebilirsiniz.

Bir kişisel site hazırlıyorsanız, büyük ihtimalle kullanacağınız resim, fotoğraf vb. unsurlar için yüksek bir ücret ödemeye değmeyecektir. Ancak ticari sitelerde lisanslı malzemeler sitenin imajını geliştirebilir ve bu yüzden yatırım yapmaya değebilir.”

-----
Aynı kitapta, Molly E. Holzschlag, bir avukat ve internet danışmanı olan Jodi Sax ile yaptığı bir röportaja yer vermiş. Konu yine telif hakları ve yine ABD yasaları açısından değerlendiriliyor. Tırnak içindeki ifadeler Sax’a, diğerleri Holzschlag’a ait:
-----

“İnsanların farkında olmadığı genel bir konu, ABD yasaları altında oluşturulan her şeyin bir telif hakkına sahip olduğu. Bu hakkın ortaya çıkması için, birisinin illa ki malzemelerini kaydettirmesi veya üzerine bir telif hakkı notu koyması gerekmez.”

İyi haber ise şu: Oluşturduğunuz orijinal bilgi ne olursa olsun, anında, kayıt ve uyarıya gerek olmadan hakları korunmuş olarak kabul edilir. Diğer taraftan, bunun anlamı başkalarına ait özgün çalışmaların da korunduğudur. Bir şeyin herhangi bir telif hakkı uyarısı veya kaydı bulunmadan yer alıyor olması, onu ücretsiz veya izinsiz olarak kullanabileceğiniz anlamına gelmez.

“Kaynağınızın adını vermeniz veya vermemeniz fark etmez: Bir şeyi kopyalarsanız ve gerekli izne sahip değilseniz, bir telif hakkı ihlaline sebep olursunuz.”

Tasarımcılardan gelen bir diğer soru, HTML kaynak kodlarının telif haklarının korunup korunmadığıydı.

“Kaynak kodu üzerinde hak iddia eden insanlar da oldu. Belirli bir sınıra kadar, insanlar yaratıcı oluşları sebebiyle bir hak iddia edebilir. Ancak bir <a href=...> gibi saf, gerçek bir bilgi üzerinde hak iddia edilemez.”

Telif haklarıyla ilgili son olarak söyleyebileceğiniz şeyler nelerdir?

“İnsanlara, her zaman güvende olmanın sonradan üzülmekten iyi olduğunu söylerim. Bir şeyi ancak gereken izne sahipseniz kopyalayın, aksi halde bu işi yapmayın.”

[hakanaydin]

ben son 3 seçeneği seçen çıkmaz diye düşünüyorum. ama seçmesekte herkesin içinde 2. seçenekteki gibi bir düşünce vardır. çoğu kez gördük aynı tarzda siteler ve çalışmalar. oklar , artılar (+) , 45 derecelik çizgiler vs.
bende yapmıyor değilim. belkide göre göre onun güzel olduğuna inanmışız ve o tarzda gidiyoruz. doğrumu hayır tabiki..
bu yüzden bu anketinde pek gerçek sonuç vereceğine inanmıyorum. (aksine inandırabilecek varsada cevabını bekliyorum)

[gemeaux]

O anketi laf olsun diye yaptım. Zaten yeterince dürüst cevaplar almayı da beklemiyordum. "Öylesine" koydum.

Son zamanlarda, çok muhabbetini ettiğimiz "esinlenme" konusuna binaen yollayayım dedim bu yazıyı.