[tasarcık]

Müşteri var....
Tasarımcı ve programcı var....
ama ara eleman yani pazarlamacı, müşteri temsilcisi denen eleman yok.

Tabii ki kurulacak şirket pazarlamacı ve müşteri temsilcilerini de barındıracak içinde. Burada önemli olan ortak bir havuz oluşturarak frelanceliğimize halel gelmeden her ay düzenli iş alabilmemiz. Bu da ayda en az 500 $ kazanmaya denk düşmeli. Aynı zamanda fatura kestirme sıkıntısını yaşamadan ve kurumsal bir kartvizite sahip olarak çalışmak gerekiyor. Çünkü çoğu müşteri freelance olduğunuzu duyduğunda size ödeyeceği ücreti direkt yarıya indiriyor kafasında.

KALVINHOBS'un söylediklerine gelince, tok açın halinden anlamazmış diyesim var ama demeyeceğim. Ayrıca "bağlayıcı bir şirket modeli" ile neyi kast ettiğini anlamış değilim. Bu şirket kimseyi bağlamayacak yönetiminde bulunanlar dışında. Düzenli iş alamayan bir sürü freelancer var ve herkes KALVINHOBS kadar şanslı değil tabii ki. Ama ben bunun da bir yerlerde tıkanacağını düşünüyorum. Kurumsallaşmak kimsenin özgürlüğünü kısıtlamayacakki. Yine herkes freelance kalacak ve bir işi isterse alacak. Amaç bir sürü işten oluşan bir havuz yaratmak. Bir kişi ayda toplam kaç işi alabilir, kaç görüşme yapabilir ve kaç işi sonuçlandırabilir. Ortada yüzlerce işin olduğu bir havuzdaki işleri paylaşmak daha mantıklı geliyor bana. Ayrıca bir tasarımcı bir miktar "asosyal"dir. Yani görüşme yapmayı sevmez, çok fazla laf anlatmaktan hoşlanmaz vs. Halbuki profesyonel bir pazarlamacının işi tam da budur ve sizin adınıza herkesle görüşüp sağlam bir pazarlama stratejisi oluşturabilir ve işte süreklilik sağlayabilir. Ha bunun dışında freelancer isterse bireysel olarak bulduğu işleri de kendi adına sürdürebilir.

Tabii bunlar aslında karşılıklı oturup konuşularak saatlerce kafa patlatılacak konular aslında. Ama açıkçası burası Türkiye ve burada herkes birbirinden kuşku duyar hale geldi. İnsanlara güven kalmadı ve bu yüzden ortak bir tavır serghilemekten çok uzak nesiller yetişti. Bir topluluk haline gelmenin zorluklarına rağmen ben kendi hesabıma 35 yaşıma rağmen insanlara güvenmeyi ve bu işin yapılabilir olduğuna dair ısrarımı sürdürmekteyim.

[heady]

Bana göre freelance çalışılması göze alındıysa bir anlamda bir çok özelliğe sahip olunması gerektiği kabul edilmelidir. Tasarcık, tok açın halinden anlamazmış deme, çünkü bu kişinin kendisini kandırması gibi bir şey. Ticaret zaten karşılıksız güvene dayanan bir olgu değil. Aksine kurallar konulmalı, sağlam adım atmalı (ki geri adım atıldığımnda ciddi kayıplar olmasın). Ancak katıldığım bir nokta "bir kiş ayda ne kadar iş alabilir, kaç görüşme yapabilir, kaç işi alabilir"... doğru bu yüzden iş paylaşımı daha çok iş yapma ve daha fazla kazanma anlamına gelir (bir nevi sürümdn kazanma gibi bir şey ama bu durumda işin toplam değerinde herhangi bir fiyat düşüklüğü söz konusu olmuyor)...

Parayı alamama olayı bana göre insanları iyi analiz edememe, prensipli olmama ve kendine güvenmemekten geçiyor. Tek başına yaptığım işlerin yanında ekip olarak yaptığımız işler de var. Kendi başıma yaptığım işlerde hiç sorun olmamasına rağmen ekip olarak yapılan işlerde anlaşma sırasında eğer ben olmamışsam o iş mutlaka sorunlu oluyor. Burada önemli olan profesyonelliktir. Siz ne kadar düşük fiyat verseniz de adam süründürmek isterse süründürür. Onun için en baştan kurallarınızı koyarsınız, o da kurallarını koyar ve bunları yazıya dökersiniz. İmzalanıp imzalanmaması fiyatı yüksek olmayan işlerde zaten önemli değil. İmzalasa ne olacak bir de aylarca mahkeme mahkeme bunlarla vakit mi kaybedilecek? Türkiye'de sözünün parasına geçtiğini sananlar herşeyi kendilerine yontuyorlar maalesef.

Küçük bir örnek:
Son yaptığımız iş ekibimizdeki bir arkadaşıma teklif edilmiş ve o da bana aktardı. Firma içindeki bir tanıdığından gelmiş (ben de bir şekilde uzaktan tanıyorum). Gittik görüşmeye ve toplantı sırasında beni rahatsız eden ufak tefek durumlar oldu. Sözleşmeyi hazırladım ve gönderdim. Sözleşme üzerinde 1,5 ay sürecekken müşterinin kendi içindeki abukluklarından dolayı 5 ayda bitti. Yapılan işi gören bir tarafıyla güler bu süreye (yani öyle devasa bir proje değil). Ve bu durum zaten külliyen sözleşmeye aykırı. Sonuçta iş dünyası hakkında örnek olması açısından bu süreç boyunca ufak tefek uyarılarım dışında duruma müdahale etmedim. Ancak iş sitenin yüklenmesi aşamasına gelince ilk ciddi uyarımı yaptım ama arada "tanıdık"(!) olmasından ve müşterinin yalvarması (firma çalışanından bahsediyorum, sahibinden değil) sonucunda site yüklendi ve ardından bir mail: ödeme için muhasebe sevisimizi arayın. Yok ya? Boşuna mı yazdık o sözleşmeyi? Bir de utanmadan sözleşmeyi biz imzaladık mı diye sorulmuş. Eh sonunda bu paranın alınması uzun süreceğinden (ya da hiç ödenmemesi riski olduğundan) en kısa yoldan siteyi silmekti çözüm ve bunu yaptık. Sonra ne mi oldu? Tabi ki bir daha bizimle iletişime geçmediler. Çok da umurumdaydı. Evet para kazanmak gerekiyor ama bu tür aptal mücadelelerle değil.

Yukarıda anlattığım olayın benim bildiğim ama arkadaşımın öğrendiğini umduğum özü şudur: Müşteriyi iyi analiz et. Mutlaka sözleşme yap (imzalanıp imzalanmaması önemli değil). Sözleşmeye uyulmadığını gördüğün an geri çekil ve hemen başka bir işe sarıl. Tecrübelerini unutma. İçerik gelmeden tasarıma başlama. Önce müşteri uğraşacak ve benden bir şeyler isteme hakkını elde edecek. İşi bana verip, sitesine koyulacak bilgileri toparlamadan, koltuğundan şurası olmamış burasını şöyle yapsak gibi ahkamlar kesmeyecek. Ekiple bile çalışılsa öncelikle herkesin olaya "günü kurtarmak" şeklinde değil profesyonel olarak bakması lazım. Yukarıdaki tip insanlarla kaybedilen zaman sizi sinek avcısı yapıyor.

Komisyon olayına gelince... kimseye %10dan fazla vermem (ve almam da), eğer işi almak için uğraşmamışsa (ya da ben uğraşmamışsam). Zaten bir müşterisi varsa, müşteriye bir şekilde yeri geldiğinde konuyu açması o işle uğraşması anlamına gelmiyor. Ya da zaten müşteri konuyu açmışsa elini bile kaldırmış olmuyor.

ScottJr'ın yazdıkları ve prensipleri açıkçası beni mutlu etti. Karşımızdakini ciddiye almadan önce kendimizi ciddiye almamız gerekiyor. Ama Türkiye piyasasındaki müşteri tipi yalnız değil; Yunanlılar da bize çok benziyor

[kalvinhobs]

KALVINHOBS'un söylediklerine gelince, tok açın halinden anlamazmış diyesim var ama demeyeceğim. Ayrıca "bağlayıcı bir şirket modeli" ile neyi kast ettiğini anlamış değilim. Bu şirket kimseyi bağlamayacak yönetiminde bulunanlar dışında. Düzenli iş alamayan bir sürü freelancer var ve herkes KALVINHOBS kadar şanslı değil tabii ki.

Dediklerinize katılıyorum, zaten yazımın sonunda durumumu şansa da bağlamıştım ancak yine de tutumumun da tok olarak ifade ettiğimiz konumda olmamda rol oynadığı kanısındayım.Eğer ben de bana hiç güvence vermeyen, yazılı anlaşma yapmayan, tanımadığım, benden bekledikleri konusunda bilinçsiz ve kararsız müştrilerle, onların dediği fiyattan işe girşseydim belki ben de aç olarak tabir ettiğimiz konumda olacaktım.Bu ikisi arasındaki ilişkinin doğru kurulması gerektiğinde ısrarlıyım. Hem sırtımızı kurallarımıza dayamadan hareket eder hem de arkadan darbe alırsak, kabahatli biziz demek istiyorum.Ama zaten yazımda da belirttim, aramızda zor durumda olan, illa ki o an o işi alması gerek durumda olanlar (ya da zamanlar) olmayacak mı, tabi ki. Ama ben acil ve özel durumlardan değil, hepimizi uzun vadede rahat ettirecek bir yapıdan söz ediyorum.

Şirket meselesine gelince, ben amacınızın yanlış olduğunu söylemiyorum, zaten benim de yazdığım aynı sonuç ama dediğinize hiç gerek olmadığını, aksine işleri karıştıracağını söylüyorum.Havuzdan ve bağlayıcılığı olmayan bir sistemden söz ediyorsunuz.Diyelim ki havuza bir web sayfası tasarımı işi düştü, madem kimseyi bağlayan bir şey yok, o işi havuzda kime vereceksiniz, kim alacak? Bu sefer de dışarıda birbirinin fiyatını kıranlar, içeride birbirini yiyecek.Havuzda toplanan paranın dağılımı, her zaman her yerde problem olmuştur.Yok öyle olmadı, şirketi kuranlar bu dağılımı yapacak, neye göre peki? 3-5 kişi olursunuz, herkesin uzmanlığı belli olur tamam ama dediğiniz boyutta bir yapıda bunu nasıl sağlamayı düşünüyorsunuz?
Sadece fikir yürütmeye çalışıyorum, belki zaten bunlar kafanızda oturmuş durumdadır ve bize açıklayabilirsiniz.Ama hep beraber şöyle güzel yaparız, böyle hareket ederiz gibi platonik bir şekilde değil, çalışabilecek bir sistemi detaylarıyla yazarak böyle bir oluşuma gidebiliriz. Sakın yanlış da anlamayın, siz böyle yapıyorsunuz , boş konuşuyorsunuz falan demiyorum, aksine 35 yaşında olup da Türkiye'de bu iyi niyeti koruyabildiğiniz için siz tebrik de ediyorum.
Benim yazımın sonunda bahsettiğim hep beraber çalışmayı sağlayabilecek bir sistem var kafamda, daha doğrusu kafamda değil, yurtdışında benim de dahil olduğum bir sistem.Binlerce $ para kazanılıyor hep beraber.Burada da çok güzel işleyebilir.Dediğim gibi biraz toparlayayım kafamda, bugün yazacağım.

Uzun lafın kısası benim tek söylemek istediğim, önce kendimize saygı duyup değerimizi bilelim, sonra bunu karşıdan bekleyelim.

Selamlar,

[tasarcık]

tok kısmı şakaydı üzdüysem özür... yoksa ben de tokum 100 kiloyum )

[heady]

o zaman senin parayı alamaman gibi bir durumda müşterinin enine boyuna bir düşünmesi gerekiyor ha (bu da şaka... aman diyim, yanlış anlaşılmasın)

[kalvinhobs]

Hayır hayır, ne münasebet, aksine ne demek istediğimizi güzel anlatan kelimeler

[Graphicerol]

Yaratıcılık için temel nokta nasıl olmalı lafıdır. Nasıl olmalı ki.....................?

Forumda lütfen nasıl olmalı lafını tartışalım. neden olmaz kısmına gelindiğinde tecrübeyle sabit ;şundan dolayı olmaz, bu nedenle olmaz, şurda yapıldı olmadı gibi cümleler alır başını gider.

[soul]

yunus::t tarafından gönderilen mesaj:

Sadece tasarım işi yaparak freelance hayatta kalabileniniz var mı??

benim bildiğim herkes biryerlerde çalışıp, yanına freelance takılıyor, yani garanti para artı prim sistemi gibi oluyor
Sadece freelance hayatta kalabilen bildiğim insanlar programlamadan kazanıyorlar bu paraları,

Ben uzun dönemler freelance çalışan biri olarak söylüyorum ki, bu çok doğru. freelance tasarım freelance programlamaya göre çok daha zor bir iş.

Bu gayet doğru. Hayatta kalmamı da programlamaya borçluyum.

[tasarcık]

Aslında deminden beri aynı şeylerden bahsederek tartışıyoruz. Sanırım ben para kazanamayan bir adam görüntüsü çizdim ama durum bu değil şöyle ya da böyle son 5 yıldır krizlere mrizlere rağmen bu işten para kazanıyorum, bununla geçiniyorum ve hatta 6 ay önce bu işten kazandıklarımla evlendim ve ailemi böyle geçindiriyorum. Benim derdim başka. Biliyorum ki elimdeki işler bir yere geldiğinde son bulacak. İlişkilerim bir yerde tıkanacak ya da piyasa doyacak.

Böyle bir girizgahtan sonra şunları söylemek istiyorum. Bu memleketin her yerinde freelancer olarak bu işi yapanlar var. Yani hepimiz ama iyi ama kötü bu işi yapıyoruz. Çoğumuz bu işi ek iş olarak yapmakta. Yani akşamın bir vaktine kadar işyerinde çalışıp eve döndükten sonra sabahın bir vaktine kadar mesai sarf etmekte. Diğer taraftan bu forumlarda okuduğum kadarıyla bütün freelanceler birbirlerini fiyat kırmakla falan suçluyor. Ben de diyorum ki biz aynı işi yapan adamlar, karşımızda kocaman reklam ajansları, büyük şirketler cartlar curtlar varken birbirimizle neden rekabet edelim. Bunun yerine bir araya gelerek rekabet gücümüzü ve ağırlığımızı hissettirmek daha doğru değil mi? Bu aynı zamanda doğru bir fiyat politikası oluşturmakta ve freelancer çalışanların bu memlekette ciddiye alınmalarını sağlamakta ön ayak olabilir. Bence parasını alamamak, işin düzgün yürümemesi gibi sorunlar sadece işi yapan değil aynı zamanda işi verenin bakışından da kaynaklanıyor. Unutmayın müşteri bir ürünün son halini görüyor. Ne sizin sitenizin ardındaki HTML kodları ne de yaptığınız grafiğin ardındaki deneyim ve bilgi birikimi müşterinin umurunda değil. Sizin bunu ona anlatabilmenizin yolu da bir kurum olarak karşılarına oturmanızdan geçiyor.

Daha önce de yazdığım gibi şirketin yapısı, işin dağıtılması ve kazancın paylaşımı gibi "teknik" konuların uzun uzun düşünülüp konuşulması gerekiyor. Ha diğer taraftan sizin bahsettiğiniz tür bir sisteme hiç bir itirazım yok hatta bahsettiğiniz "yurtdışında dahil olduğunuz sistem" hakkında detaylı bilgi verebilirseniz çok sevinirim. Sonuçta bu konuya kafa yormakta olduğunuzu bilmek bile güzel bişey.

"Havuzdan ve bağlayıcılığı olmayan bir sistemden söz ediyorsunuz.Diyelim ki havuza bir web sayfası tasarımı işi düştü, madem kimseyi bağlayan bir şey yok, o işi havuzda kime vereceksiniz, kim alacak? Bu sefer de dışarıda birbirinin fiyatını kıranlar, içeride birbirini yiyecek.Havuzda toplanan paranın dağılımı, her zaman her yerde problem olmuştur.Yok öyle olmadı, şirketi kuranlar bu dağılımı yapacak, neye göre peki?" bu sorunuzu da kısa zamanda yanıtlayacağım çünkü uzun sürecek.

Bir soru da benden. Diyelim bir müşteriyle sözleşme yaptınız ve sonunda paranızı vermedi ya da geciktirdi. Bu konuda ne tür bir yola başvuracaksınız? Mahkeme kaç ay sürecek? Alacağınız para mahkeme masraflarını karşılayacak mı? Sitenizi geri çekmekten ve elinizde bitmiş bir siteye bakakalmaktan başka çareniz olacak mı? Bu işi bir kurum olarak çözmek mi daha kolay olacak yoksa bireysel olarak mı?

Bu arada sizden de çok ortaklı yapıları araştırmanızı ve bilgilerimizi paylaşmayı rica ederim. Şeffaf bir yönetim ve açık hesap modelini kurmak o kadar da zor değil.

Saygılar, sevgiler.

[sahip]

Bir birlik ve/ veya kooparatif gibi bir şey kurmak iyi bir fikir... öyle bir birlik kurulmalı ki, hem " freelance " in özüne aykırı olmasın hem de bir " güç" sağlayabilsin.
Benim bildiğim bir çok reklam şirketi, bir çok elemanı kendi bünyesinde çalıştırmayıp, gerektiğinde çağırıp " mevsimlik- sezonluk- bir işlik " çalıştırıyor. İsim yaptıysan, tanınıyorsan, tanıdıkların var ise iş bulabiliyorsun. Yoksa kendini göstermen, kendini kime göstereceğin, nasıl göstereceğin çok zor olabiliyor. Oysa " Birlik" tüm bunları senin için yapmalı. Müşteri ile freelance çalışanların karşılaşacağı bir ortam olmalı. Bu ortamdan kastım; bir internet sitesi olabilir ama yetmez. Bir de fiziki bir mekan olmalı, her iki kesimide biraraya getirecek ve/ veya kontak kurdurtucak kişiler de olmalı. Sonuçta bir " Ajans" gibi bir şey karşımıza çıksada, değil. " Bağımsız Tasarımcılar ve Teknoloji Hizmetleri Birliği" gibi bir şey olabilir. ( çok resmi oldu bu )

Eğer kurarsanız, beni de pazarlama, müşteri temsilcisi diye işe alın.