[kalvinhobs]

*Özürler dilenince buraya yazdıklarım sildim


Öncelikle yazılanlardan katılmadığım noktaları belirtmek istiyorum;

bu işten para kazanan amcalara baktım da yaşı küçük bile olsa ceket giyiyor, gri siyah takılıyor, ellerinde içinde birşey olmasa bile evrak çantaları ve laptoplarla geziyorlar toplantı talebediyorlar vs...
ama bunların de ne olduğu belli değil çoğu sağdan soldan çalıp çırpıp iş yapıyorlar

En son takım elbisemi düğünümde(2002) aldım ve giydim, ondan öncekini de lise mezuniyetinde almıştım.Hiç bir iş görüşmesine takım elbise ile gitmedim.En fazla kot değil de spor bir pantolon.
Şimdi söyleyeceklerimi lütfen kişisel algılamayın ama burada hepimiz tasarımcıyız ve internet için üretim yapıyoruz.Benim 12 yaşında kuzenimin bile takımından, okulundan bahsettiği bir sitesi var.Bakıyorum, bu işlerden şikayetçi olan "tasarımcı" ,"tasarcık" gibi üyelerimizin kendilerini tanıtacak bir web siteleri, bir potrfolyoları bile yok ortalıkta / ya da buraya girmemiler bilgilerini, ki burası bir tasarım formu) .Sonra Verol'un sitesine bakınca hatırladım, ben bu işin başındayken, onlara bir mesaj atmıştım, siteleri bu şekildeydi, halen öyle (burada yanılıyor olabilirim). Örnekler kişisel değil, ortak hatalarımızı bulmaya yönelik, lütfen , özellikle rica ediyorum, kişisel almayın.Ben de şahsen sitemi uzun süredir güncellemedim, ancak fırsat olmadığı için.
Siz kendinizi tanıtmazsanız, ne şekilde piyasanızı yükseltmeyi bekliyorsunuz.Demek istediğim, mesele notebookta, takım elbisede değil aslında.Madem freelance çalışmayı göze almışız, önce gerekli donanıma sahip olmamız lazım bence.

Müşteri ile Freelance çalışanların karşılaşacağı bir ortam olmalı. Bu ortamdan kastım; bir internet sitesi olabilir ama yetmez. Bir de fiziki bir mekan olmalı, her iki kesimide biraraya getirecek ve/ veya kontak kurdurtucak kişiler de olmalı

Buna da katılmıyorum ne yazık ki.Bir kaç tasarımcının yer tutması, fiziki mekan sahibi olması, şirket kurmsı.Bunlar olmayacak işler ne yazık ki.Hadi yapalım deseniz, adam başı en az 3-4 milyar para vermeniz gerekecek, hadi buyrun.Bir de gerek yok.Hepimizin eli ayağı olmasına rağmen internetin kıymetini bilmiyoruz galiba arkadaşlar.Benim son 4 müşterimin adreslerini sırasıyla veriyorum; Tayland,Amerika, İrlanda, İstanbul. Hadi buyurup gelsinler ofise de bir kahve içelim.Bu ukalalık değil, neden kendinizi buradaki müşterilerle kısıtladığınızı anlamadığım için yazdım bunu.

Planladığınız toplantı için de yukarıda yazdıklarım aynen geçerli.Ben Adana'dayım, nasıl geleyim oraya, daha doğrusu NİYE geleyim?

Şimdi benim de dahil olduğum sistemden kısaca bahsedeyim;

Önce adres;

designoutpost.com

Lütfen detaly olarak inceleyin, hatta isteyen başvursun.

Belli sayıda tasarımcıdan oluşan bir tasarım grubu var, ben de üyelerden birisiyim.Tasarım grubu üyesi olmak için, referanslarınızı ve web sitenizi gönderiyorsunuz, incelemeye alınıyor, yeterli görülürse, tasarımcı gruba giriyorsunuz.Dikkat çekmek istiyorum, değerlendirme web siteleriniz üzerinden yapılıyor.Yani sitesi olmayan arkadaşlar, biraz daha vakte ihtiyaç duyacaklar.
forum şeklinde çalışan bir sistem var ve her başlık bir yarışma alanını ifade ediyor.logo yarışmaları, site tasarımı yarışmaları gibi...Sisteme kayıt olan bir müşteri, parasını PEŞİN yatırıyor ve istediklerini, aklındakileri yazıyor.Bundan sonra isteyen üyeler, bir ya da daha çok çalışma hazırlayıp yarışmaya katılıyorlar.Belli bir süre sonunda müşteri istediğini seçiyor.Ayrıca yarışma sırasınca müşteri çalışmaları eleştirip, değişiklik isteyebiliyor.Kazanan belli olur olmaz, önceden yatırılan para hesabına transfer ediliyor. Bu kadar...

OLUMLU YANLARI:

1-Müşteri kesinlikle istediği kalitede tasarım sahibi oluyor.Müdahale edebiliyor.İstediğini seçiyor.Elinin altında bir çok tasarımcı çalışmış oluyor.

2-Tasarımcı parasını KESİN alıyor, peşin yatmış çünkü.Hiç paranız kalmıyor müşteride.

3-İşten menun kalan müşteri ile devam edecek ilişkiler kuruluyor.Bu yarışmalarda 100$lık ödül kazanıp, aynı müşteriye 3000$lık site işi yapan insanlar oluyor.

4-Bu şartlarla çalışan müşteri çevresini de yönlendiriyor.Yarışma sayısı arttıkça, herkesin kazanmış olma ihtimali artıyor.

5-Herhangi bir ofis, şirket vs. ihtiyacı ortadan kalkmış oluyor.Tek yapmak gereken uygun site yapısını kurmak o kadar.

6-Müşteri için çok cazip, kısa sürede yaygınlaşacağını düşünüyorum.


OLUMSUZ YANLARI:

1-İş yapıp da hiç para alamayabiliyorsunuz, tabi ki yeteri kadar iyiyseniz bu geçerli değil.

2-Sistemin yapısı gereği fiyatlar çok yüksek olmuyor ama piyasada tasarımcılara sunulandan daha çok olacağını düşünüyorum.Parayı kesin almak da cabası.


KESİN YAPILMASI GEREKENLER:

1-Tasarım grubu üyeleri seçime tabi olmalı, sunulan tasarımlar belli bir kaliteyi yakalamalı ki gelip de kötü iş gören müşterinin aklı karışmasın.

2-Yarışma grupları için taban fiyatlar belirlenmeli.logo 100milyon, site 400 milyon vs...

3-Her yarışmada sistem adına belli bir komisyon alınıp, sistemin masrafları karşılanmalı.


OLASI SORUNLAR:

1- Tasarım grubu üyeleri seçilirken, kriter alınacak hususlar.Bu seçimi yapacak ve idareyi sağlayacak çekirdek grubun kimler tarafından oluşacağı.Bu grup belli olduktan sonra diğer üyeler bunların oyuyla seçilebilir.
Konu olan site tek bir kişiye ait olduğu için, monarşi var ve demokratik olmasa da bu aslında bu tarz problemlerin önüne geçiyor.

2- Kazanacağı kesin olmayan projeye her tasarımcının katılımıının nasıl sağlanacağı.Bizim sitede açılan bir yarışmaya 1 saat. içerisinde mutlaka katılım oluyor ve yaklaşık 100$ ödüllü bir logo yarışmasına ortalama 15-20 katılım oluyor.Bu sirkülasyonu sağlayak yeterli katılımcı olup olmadığının belirlenmesi gerekli.Yola hızlı başlayıp, 2 hafta sonra kaçacakların baştan girişmemeleri gerekli.
Şimdiye kadar yeteri yarışma olduğu için o sitede katılım ve müştri güveni tam.Yeni başlandığında hiç bir müşteri bu işe sıcak bakmayabilir.Belli bir noktayı aşana kadar idare edilmeli, sonra işler rahatlar.Bu siteye her gün en az 2-3 yarışma açılıyor ve aylık girdi binlerce doları buluyor.O noktaya gelene kadar, sabır gerekli.Ve gelenler gösterecek bir şeyler.
Bu konuda önerim şu, ödülü olmayan, kendi adımıza katılacağımız, sembolik yarışmalar düzenlenmeli ilk haftalarda.(belki aylarda)
Sistemin nasıl işleyeceği görülmeli insanlar tarafından.
Bu noktada zaten bir şeyler yapalım, ne güzel olur diyenlerle bu işe gerçekten katılacak insanların belirlendiği nokta, yukarıda konu olan eleme işini çok güzel yapıp, süzgeç görevi görecektir.

Ben kendi adıma , pek fazla yarışmaya katılmıyorum mevcut sitede, sadece diğer işlerden bunalınca biraz rahatlamak amacıyla dikkat dağıtmak üzere bazıları ile uğraşıyorum ve yine de 1000$dan fazla para kazandım.Zamanını buraya ayıran arkadaşlardan ayda yüzlerce$ kazananlar oluyor ki burada tüm vaktinizi ayırıp alacağınız bir maaş yakalama ihtimali çok yüksek.
Asıl işinizin yanında günde 2 saat ayırsanız, çok güzekl paralar kazanabilirsiniz.

Bütün mesele sistem tutana kadar mücadele edebilmek.

Şimdilik aklıma gelenler bunlar, siteyi incelerseniz az çok fikir edinirsiniz zaten.Aklınıza takılan herşeyi lütfen sorun, yanıtlamay çalışayım.

Sözü eçen siteye üye olmak isteyen arkadaşların dikkatine;

siteye üye olmak ile tasarım grubuna üye olmak ayrı. form doldurup, kabul edilmeniz gerekiyor. Yarışmalara, üye olunca da katılabilirsiniz teknik olarak ama çalışmanız derhal silinir

[soul]

Mehmet'e bir çok konuda katılıyorum.
Buradan ilginç bir şeyi de belirtmek isterim Mehmet ile ilk www.sitepoinforums.com da gene iş konularında bir mesaj ile ilişkili olarak tesadfen tanıştık ve kısa bir diyaloğumuz geçti.

Kendisine özellikle kabiliyeti ve sanatı konusunda çk saygı duyuyorum, çok başarılı. Geleceğim nokta şu;

Her zaman söylüyorum freelance' lik herkesin işi değil (bende konuların kişisel olarak algılanmamasını rica edeceğim).
Normal kişilerinde işi değil, freelance lik bir seviyenin üstünün işi olduğunu düşünüyorum. Çünk ancak o zaman bir şeyler yapabilirsiniz. Mesela Mehmet gene portfolio sitesi konusuna değinmiş çok haklı.

Benim kendi sitemde olmamasının sebebi artık eski yönetmeler ile freelance çalışmıyorum genelde firmalara çalışıyorum ki onlarda beni buluyor, Aynı şekilde freelance işler de şu an beni bulduğundan sitemde bu konu hakkında hiç bir şey yayınlamıyorum. Hatta özgeçmişimi bile siteden kaldırdım.

Ancak Self Promotion konusu çok önemli. Kendi reklamınızı kendiniz yaparsınız. Hitab ettiğiniz markete göre reklamınızı yapmalısınız. Ben kendi marketimi biraz değiştirdim programalaya vs. e dönük ve artık ona göre hareket ediyorum.

Eğer siz lokal firmalara iş yapacaksanız evet doğru takım elbise giymeniz gerekebilir.
Mesela ben lise bittiğinden beri takım elbise giymedim, hiç bir güçte giydirtemez

Bu konuda şunu da anlatmak isterim bir Matbaa firması ile çalışıyorum, kendileri ile bir zamandan sonra daha iyi tanıştık ve şunu söyledi "Aslında seni ilk gördüğüm zaman zibidinin teki" dedim.

Evet zibidiyim ama işimi yapıyorum, zaten bir yerden sonra siz kendinizi tanıtmaycaksınız iş sizi bulacak. Yani eğer siz iş yaptıkça yeni iş gelmiyor aksine pazarınız bitiyorsa bunun anlamı iyi iş yapmıyorsunuz demektir.

Bir de sadeced TR ye çalışıp freelance olmaz bence çok zor şahsen ben kazancımın en az %50 sini yurtdışından kazandım. Pazar geniş, müşteri çok, müşteri internet üzerinden iş yaptırma bilincine sahip.

Para konusuna gelince şahsen;
%30 başlangıç
geri dönüşü olmayan bir para, Firma işten vazgeçse bile bu parayı geri vermem henüz hiçbir iş çıkmamış olsa bile.

%40 iş yarısında
ilk çalışan demo gösterimi

%30 iş bitişi...

Bu sisteme geçmeden önce çekmediğim kalmadı Şu an hiç bir şekilde açılışta bu parayı almadan işe başlamam. Sadece bazı yabancı - küçük programlama işlerinde.

Neyse velhasılkelam;
- Freelancelik bir iştir, Ek iş ise Ek iştir freelancelik değildir
- Marketinize göre şekil önemlidir;
- Lokal pazarlamada Takım elbise iş yapar
- Online Pazarda ise portfolio, arge, self promotion vs. iş yapar
- freelance siteleri bu konuda güzel kaynaklardır (elance profesyonel ve ciddi getiri getirecek bir yerdir

konunun devamını da heyecanla bekliyorum

[Graphicerol]

Arkadaşlar toplanma konusunda en iyi öneri taksim sanırım. Ama yarın çok erken bence ve kimler katılacak bunları çözmemiz lazım. Konuyu açan biri olarak isterseniz ben veya başkası da olabilir birini belirleyelim.
Kim gelir gelmez bunu kararlaştıralım. Nerede buluşuruz az çok araştıralım Özel sorularınız olursa...

vedat.erol@superonline.com

[tasarcık]

Neden portföyüm yok biliyor musunuz? Çünkü freelancerım ve yaptığım işlerin ilk birkaçı hariç hepsi Türkiye'nin büyük firmaları. O ilk birkaç işi ben beğenmediğim için portföyüme eklemiyorum, kalanlarını ise şirket yetkilileri freelancelerle çalıştıkları bilinmesin istedikleri için. Bana söylenen "eğer bir şirketiniz olsaydı adımızın yayınlanmasına izin verirdik ama bu işleri tek bir kişiye yaptırdığımızın bilinmesini istemiyoruz".

Belki de şirketleşmedeki ısrarımın nedeni budur ne biliim

[tasarcık]

tamam o zaman bu hafta forumda duyuralım önümüzdeki haftaya da buluşalım.

[enemy]

Oncelikle, alinti yaparak yorum yapacagim ama, kisisel bir konuymus gibi algilanmasin lutfen. Hickimseye lafim, sozum olmaz zaten.

tasarcık tarafından gönderilen mesaj:

Arkadaşlar freelancerların herhangi bir şirketten farkı, birbirleriyle rekabete girmemeleri ve bireysel olarak bir şeyler başarmaya çalışmalarıdır bence. Fakat bu bireysel çabalar bir yere kadar idare eder ve sonrasında (özellikle iş yükü artmaya başladığında) ilişkiler tıkanır ve süreklilik arz etmez hale gelir. Artık freelancer aylarca iş alamamakta ve iş aldığında onun bunun teyze oğluyla hala kızıyla rekabet etmek zorunda kalmaktadır.

freelancer basli basina ozel bir konuyken, havada kalmis cumlelerle konusulmasi pek icacici degil. Oncelikle, freelance calismanin "bireysel olarak birseyler basarmaya calismasi.." cumlesiyle hicbir sekilde ortusmuyor. Freelanca, farkli yollardan hayatta kalma formu degil ki, bunu boyle algilayip, soyleyelim. Forumdaki, yine baska bir konuda cok cok uzun bir yorumla kendi capimda belirtmeye calismistim aslinda bunu.

freelance fiyatlandirma icin acilmisti bu konu. Acilma sebebi, verilen fiyatlarin birbirlerine cok zit dusmesi ve tezat olusturmasiydi. Evet, bircok freelance calisan kisi, bundan sikayetci zaten. Oyleyse, freelance calisanlarin birbirleriyle rekabet etmiyor olmalarini dusunmek, hayalcilikten oteye gidemez. Oyle olsaydi, herhangi bir ajansin verdigi fiyattan uc bes asagi bir fiyat verilebilirdi, fiyatlarda bu kadar dusmezdi.

Yine yukaridaki alintida, devam eden cumleler, freelance'in (bircok konuda yaptigimiz gibi) anlasilmadan, iyi idrak edilmeden ve, tabii ki arastirilmadan uygulamaya konulup, sonucta ne olacagi bilinmeyen yumak haline donusmesi.

freelance'ten beklentiniz neydi? freelance oldugunuzda, nelerin degisecegini umdunuz? Freelanca olmaniza etken neydi? Hangi etken/etmen(ler) sizi freelance olmaya zorladi?

Rahat calismak.. Evet, bir cevap olabilir. Daha fazla kazanmak. Hm, belki. Ekibe uyum saglayamamak.. Dogru, bircok kisi bundan sikayetci olabilir. Fikirlerinizin, dusunceleriniz gozardi edilmesi. Calisma/Kazanc egrisinde, ne kadar cok calisirsaniz calisin degisiklik olmamasi. Bu da dogru... Yani, sebepler sayilabilir.

Fakat, freelance olmak/olabilmek/olmayi basarmak, yukaridaki cevaplardan cikan sonuc olmamali.

Yine, freelance ile ilgili bir baska konuda belirtmistim. freelance olan insan, isi ile ilgili egolari yukseklerde olan kisidir. Ne bileyim, konusuyla ilgili herseyi parmaginda oynatabilen, arastirmaci, bilgic ve en onemli husus, musteri portfoyu genis olan insandir. Bunlar olmadan, freelance olacagim demek yada, freelance olup oturdugunuz yerden is beklemek, hayalcilikten ote degildir.

Is portfoyu, musteri portfoyu, kendini ve isini pazarlayabilme kabiliyeti gibi konular ise yine ayri baslklarda konusulmasi gereken genis konular. Hemen baska bir alintiya geciyorum.

tasarcık tarafından gönderilen mesaj:

Örneğin ben bundan 5 yıl önce ilk freelance işimi 1500 $ a yapmaktayken şu anda daha ağır işleri 300-400 $'a yapmak zorunda kalmaktayım o da iş bulabilirsem. Bence burada konuşulması gereken şey freelancelerin bir şirket gibi ortak hareket edebilmeleridir.
Uzun sözün kısası "bir elin nesi var iki elin sesi var" bir de bin elin sesini düşünün.

Burada da deginmek istedigim onemli birkac nokta var. Yukarida belirttigim uzere, freelance calisan kisinin isi ile ilgili egolari yukseklerde ve belirli bir cizgide ilerleyebilme luksu vardir. Bunu yaptigi isler, edindigi ve hitap ettigi kitle ile kanitlamistir. Evet, yukarida belirtilen sekilde buyuk paralarin konusuldugu web siteleri vardi. Ama, internetin yayginligi yoktu. Yayginlasan hersey, halkin talep ettigi hersey fiyat olarak duser.(Dvd player, VCD player, vb. gibi elektronik aletler.)

5 yil once, cok az kisinin bildigi web, bugun herkesin haberdar oldugu ve bircok kisinin web uzerinde siteler(veya uygulamalarmi demeliyim?) yapabildigi bir sektor. Cok paralarin konusulmasi, sadece web sitesi yapmak ile ilintili olabilir mi? Yada, bunu freelance uzerine oynanan bir bahis olarak ortaya atmak mantiklimidir?

Iki alinti sadece 2 tezati ortaya cikarmaktadir. 1. Freelancelerin, birbirleriyle rekabet etmiyor olmalari inanci. 2. freelance olarak 1500$a yaptigi bir isi, 300-400$ gibi rakamlarla yapmak. Bu fiyatlarin kendi kendilerine dusmedikleri asikar. O halde, fiyatlarin dusmesinin altindaki sebep arastirilmali...

Ek: web sitesi fiyatlarin bu kadar dusuk olmasi sebebiyle, bu isle ugrasan kisilerin yaptiklarina saygi gosterilmemesi ve "benim tosunum bile yapiyor." gibi cumleleri cokca duymamizada sebebiyet verebilmektedir.

Ortak bir noktada birlesmek istegi iste buradan doguyor. freelance calisanlar fiyat kiriyor, fiyat kirdikca para kaynaklarinin azalmasi ortaya cikiyor. Kaynaklarin ve kazancin dusmesi sebebiyle, panik ortaminda tekrar durum analizi yapilmasi gerektigi hissi... Belkide (sozde)freelance olarak calisan kisiler sebebiyle, ajanslarin is potansiyelleri dustu ve/veya aldiklari iste uyguladiklari fiyat politikalarinda buyuk indirimlere gittiler. Bu, tabi yine problemler dogurdu. Bir sirket: Herhangi bir mali sicili olmayan kisiye 200-300$a is yaptiracagina, fatura alabilecegi bir ajanstan ayni fiyata is yaptirabildi. freelance calisanlar yine fiyat kirdi, kirdi, kirdi...

Iki tarafli gammazlama soz konusu aslinda. Ne firmalar kendi gelir giderlerini gozeterek fiyat verdiler, is aldilar. Nede, freelance calisan kisiler piyasadaki dengeleri dusunduler. Oyle ya, freelance demek: kira yok, sekreter yok, grafiker, programlamaci yok demek. Gider cok az demek...

Punisher999 tarafından gönderilen mesaj:

100'er dolar biriktirerek 1000 dolarlık bir laptop yine maximum 1000 dolarlık (5000 dolara alınan laptop ile sinema açılır çünkü ) bir projeksiyon cihazı elbetteki alınmaz. Ama ben son cümlemde bunu yapmak lazım da demedim ki !?!? Eğer vitrin düzenlemesi düzgün olmaz ise 100 dolar için küçük adamların ağız kokusunu çekersiniz dedim. Yani 100 dolarlara çalışmak zorunda kalırsınız ve işte asıl bunu kendinize yakıştırmamalısınız dedim.

Bunun ise, freelance calismak ile ilgili kesinlikle hicbir alakasi yoktur. 100$lik is alabileceginiz is, zaten lakayit bir istir. 100$lik is, size internetten gelen is degildir. Dolayisiyla yapacaginiz is, interneti bilmeyenler ile yapacaginiz istir. Vitrin duzenlemesine gelince, evet; kisi bakimli olmalidir. Bunu, takim elbise olarak sinirlandirmak belki pek dogru degil. Bol pantolon, eminem t-shirt, 5kg jole surulmus saclar, metaller yada, 1 hafta banyo olmadan gidip, uyuz gibi kasinmak... Zibidilik, bir bakima budur.

Ayrica, egri oturup dogru konusmak gerekiyor. Yine o postu yazan arkadas burayi okuyupta, bana sitem ederse kusuruma bakmasin ama, cokca dikkatimi cekmisti. "Bu ise yeni basladim, amcaoglu bir yer aciyor. Webmaster olarak ise baslayacagim. Bir webmaster ortalama kac para aliyor? Ne kadar almaliyim?" birtane daha vardi, "Bir isi kabul ettim, ama cok bilgim yok. Hangi programlari kullanarak yapabilirim?" Ne yorum yapilir ki buna? Ameliyat ile ilgili tollar olsa, ameliyat bile yapacaktir.

Bu isin mizah kismi ama, bir baska gercegide ortaya cikariyor elbette. Bir info sitesi icin, tutupta HTML'de yapacaginiz 10-15 sayfa adina cokca paralar isteyemezsiniz. Bunu yaptiginiz vakit, o is sizin olmayacaktir. Ynie bununla ilintili olarak, cokca farkli bir gercegi daha cikariyor bu konu ortaya; Islevsellik.

Evet, bir tasarimciyi bu cokca enterese etmeyecektir. Cunku yaptigi tasarimin(yada olusturdugu template'n) bir yerden sonra fonksiyonelligi sifirlanacaktir. Bu noktadan sonraki dusuk kazanclar, elbette problem yaratacaktir kisi icin. Ama, zaten bu konu basligi bunuda kapsamaktadir.

Bunlarida katarak, 5 sene once verilen fiyatlarin, donen dumenlerin bugun islevselliginin, kabul edilebiritesinin olmadigini kabul etmemiz kacinilmaz gercegimiz olmali.

TASARIMCI tarafından gönderilen mesaj:

bu işten para kazanan amcalara baktım da yaşı küçük bile olsa ceket giyiyor, gri siyah takılıyor, ellerinde içinde birşey olmasa bile evrak çantaları ve laptoplarla geziyorlar toplantı talebediyorlar vs...
ama bunların de ne olduğu belli değil çoğu sağdan soldan çalıp çırpıp iş yapıyorlar bir de eşitlik yok yaa erkekleri her zaman için daha ciddiye alıp daha çok para veriyorlar, hele evli barklıysa filan... Ben ne kadar ciddi giyinirsem giyineyim çocuk yüzlüyüm e bi de hatun olunca olmuyor abi olmuyor! kendime bir müşteri temsilcisi bulucam haa bir de unutmadan TAHSİLATÇI en pos bıyıklısından

Ozur dileyerek ise, bu postun ne amacla girildigini anlayamadigim ve bir sekilde insanlari kategorize ederek, formasyona sokarak, boylesi ithamlarin gereksiz oldugunu belirtmek isterim. Insanlarin takim elbise giyip, laptoplariyla firmalardan belirli usuller cercevesnde toplanti talep etmesi kadar dogal ne olabilir? Yada, bu sekilde davranan kisiler, illa cok para kazanan tiplermidir? Yada, sagdan soldan calan? Cok ayip.. Bir tasarimcinin programlamaya bulasmasi(veya bir programcinin grafikle ilgilenmesi) kadar dogal birsey bu isi yapan insanlarin islerini pazarlamaya calismasi. Ister kazansin ister kazanmasin. Bu isten kazanmayipta, baska sektorlere yonelen kac kisi var?


Son olarak, web based ve object oriented islerde kalitenin ve ucretlerin, bana gore yukselmesini saglayacak en onemli konu; lisanslamadir. Tabi, bu lisanslama sadece yapim asamasinda kullanilan veya gozetilen lisanslama degil. Kafamda bu lisanslama ile ilgili turlu teoriler var ama, anlatamayacagim kadar karmasik birsey. Ama oz olarak soyle ozetleyebilirim: Kisinin lisansina bagli olarak, host mekanizmalari bunu anlayabilmeli falan.

Ve son olarak;

Ne zaman, burada konusan bunca insan, begenmedikleri 200-300$'i reddedip, ellerinin tersiyle cevirebilecekler o gelen isleri. ne zaman gercekten herkes samimi bicimde kendi icerisinde bunun etudunu yapabilecekler, o gun bunlari konusmanin hicbir anlami kalmayacak.

Cunku;

Aradaki birkac posta haksizlik olmamasi sebebiyle cikaracak olursam; Yukaridan asagiya yeralan postlarin bircogu, gereksiz restlesmelerden ibaret. Bir kismi, basindan gecen anilar. Ayrica teoride herkes "soyle olmasi gerekiyor..." deyip, ne tur politikalar uyguladiklarini anlatmazken, pratikte yaptiklarini anlatan kisiler sadece ve sadece @soul ile @kalvinhobs. Bu noktadan sonra, bana kalirsa bir toplanti yapip boyle kati konulari "Baba naber ya..." seklinde konusmak yerine, 2 bardak cay icip nese icerisinde gecirin. Yoksa, zaten boyle guzel bir ortamda sirayla ve sinirsizca dusunduklerinizi yazip, bir yandan cayinizi yudumlamak varken, zora sokmayin kendinizi.

Dip: @kalvinhobs'un calismalari zaten cok basariliydi, ve sitesine girdigim zaman begeniyle incelemistim. Ayrica, fikirlerini bikmadan, usanmadan, uzun uzun yazdigi icinde ayrica tesekkurler. Herkes ve tabi benim icin bilgilendirici oldugunada eminim. Zira, konunun kalbine kalbine vuran cumleler ile, hicbir sekilde sapmadan anlatmis.

Dip2: Bir analist gibi yorum yapmis oldugumun farkindayim. Asiriya kacmista olabilirim. Sadece, konulara teknik, fikri ve son olarak pratikte yaklasmayi seven, bu tip uluslararasi forumlari cok onceleri, cokca okumus, evli barkli biriyim. Lisede bilgisayar okumuslugum var. Universitede bilgisayar kazanip, bitirmeden kacip kurtulmusumdur.

Dip3: Yanlis kurdugum ve anlamindan sapmis cumlelerim olabileceginden ve, herhangi bir yanlis anlasilmadan oturu zit dusebilecegim arkadas ve/veya arkadaslardan pesinen ozur dilerim.

[heady]

Katılmadığım veya değinmek istediğim bir kaç nokta var:

- Her işte rekabet vardır. Olmalıdır da. Aksi halde yaratım süreci bir süre sonra durur...
- freelancer olmak için üstün meziyetlere sahip olmak gerekli değildir. Denersiniz, olmazsa vazgeçersiniz. Hayatın sonu değil. Bunu yargılamak manasız.
- Bu konu katı bir konu değil. Aksine adı üzerinde elastik bir yapıya sahip.
- Toplanıldığı zaman ne konuşulacağı, nasıl konuşulacağı üzerine spekülasyon yapmak anlamsız. Sonuç alınmasa bile kazanımları olacağı kesin. Zaten "toplantı" deyip de seminer havası vermek gereksiz. Olacaksa fikir alışverişi olacak benim gözümde. Alacağı vereceği olmayan çay içer.
- Hayat siyah-beyaz değil. Her tecrübe kendi kotasında yoğurulur. Ver her kotanın ardında bir insan vardır. "Benim tecrübeme göre şunu, bunu yapmak gereksiz" şeklinde kestirip atmak acımasız bir yaklaşım. O zaman kırıcı olma riski olur. Tavsiye edilen fikirler değerlendiriliyordur eminim. Ama herkese uymak zorunda değil.
- @enemy, Dip3 notun zaten yazdıklarında insanları rahatsız edeceğin düşüncesini taşıdığını ancak buna göstermen gereken özeni göstermediğini anlıyorum. Buna üzülüyorum. En baştan dikkat edip de bu notu yazmasaydın daha iyi olurdu.
- Evet yorumları kişisel olarak algılayanlar olacaktır. Sonuçta yüzyüze konuşma yazının yerini tutamaz.
- Başarılı olan ayakta kalır felsefesini kendi adıma tanımıyorum. Ayakta kalacak olan (ki bu da sadece kendi adına ayakta kalmadır, başkalarıyla acımasız bir rekabete girişip galip çıkan anlamında değil) kendine inanan ve sabırlı olandır. Birlikten güç doğar. Sadece başarılıların (yani bu da ne demekse... başarının kıstası önemli...) para kazanma hakkı olduğunu düşünmüyorum. Her malın bir alıcısı vardır. Bu ticaretin birinci kuralıdır. Her malın da bir değeri vardır. freelancer'lık ticaret değildir diyen yok sanırım.
- "en pos bıyıklısından tahsilatçı" sözünü ise ben bir espri olarak algıladım (ki zaten kullanılan emoticonlardan da anlaşılıyor) ve ayıplanacak bir şey görmüyorum. Hayat bu kadar köşeli değil.
- Herkesin bu konuda hoş olmayan tecrübesi var ki bu başlık bir anda bu kadar mesaja ulaştı. Dolayısıyla bazılarımızın internet üzerinden kazandığı başarılar herkese uyarlanabilir değil. Bunu görmüş olmamız lazım. "Ben yaptım, herkes yapabilir" düşüncesi ne kadar doğru? Tavsiye ayrı bir konu. Zaten değerlendirenler oluyordur.

Ben 36 yaşındayım. Üniversitedeyken piyasada o zamanlar büyük floppyler dolaşıyordu. Lisede ise saatlerimizdeki uyduruk oyunları ağzımızın suyu akarak oynuyorduk. İlk aldığım bilgisayarın 500K hardiski vardı. Benim yaşıtlarımın (arkadaşlarım desem daha doğru, çünkü gözlemlediğim insanlar onlar) çoğunun internetle olan ilişkileri mail atıp/almak, becerebildikleri ölçüde sörf yapmak (bunda da fazla başarılı değiller). Ben 34 yaşımda keyif alamadığım ve iyi para kazandığım mesleğimi bir anlık kararla bırakıp 99 yılından beri kurcaladığım tasarım işine girmeye karar verdim. Yaşımdan dolayı iş bulma sorunu olduğu için sistem yöneticiliği eğitimini bitirdikten sonra sadece MCP sertifikası alarak o olayı bilgi dağarcığımda bıraktım. @enemy, senin değinmiş olduğun bir freelancer'ın sahip olması gereken üstün meziyetlere sahip değilim ama 2 senedir bu işi yapıyorum. Niye kendi sıkıcı tanıtımını yaptın ki diyeceksin... Yazmış olduğun şu tanımdan dolayı : freelance olan insan, isi ile ilgili egolari yukseklerde olan kisidir. Ne bileyim, konusuyla ilgili herseyi parmaginda oynatabilen, arastirmaci, bilgic ve en onemli husus, musteri portfoyu genis olan insandir. Bunlar olmadan, freelance olacagim demek yada, freelance olup oturdugunuz yerden is beklemek, hayalcilikten ote degildir. Tam olarak doğru değil. Fakat oturduğunuz yerden iş beklemek hayalcilikten öte bir şey değildir'in altına imzamı atarım. Bu her iş için böyledir. Araştırmacı olmak zaten hayatı önemsiyorsanız içinizdedir (bunu sadece işinizle sınırlamamanız ufkunuzu açar). Bu forumun üyeleri arasında araştırmacı olmayanlar olabilir tezimiz yok herhalde. Müşteri portföyü olsa fena olmaz ama gerekli değil. Kimse 5. basamaktan başlayamıyor maalesef. Bazılarımız sıfırdan da başlayabiliyor. Hayatın kendisi mücadele zaten, bunu freelancerlığa indirme yanılgısına düşmediğimizi umuyorum.

Anlaşıldığı üzere temel olarak @enemy'nin mesajını baz aldım ama yürekten katıldığım noktalar tabi ki var. Onlar da yukarıda belirtmediğim kısımlardır.. Ancak bazı yerler (algıladığım kadarıyla) kritik geldiği için yazma gereği hissettim. Ortaya bir fikir atıldığında eksi artı yanlarına işaret etmek güzel de bazen direkt karşı çıkılıyormuş hissi uyanıyor bende. Belki de böyle bir şey yoktur, ne bileyim.

Arkadaşlarımızın vakit ayırıp o kadar detaylı yazmaları ve tecrübelerini paylaşmaları hepimiz için bir şanstır ama tek yol kesinlikle değil. Bu tavsiyeler gözardı edilecek tavsiyeler değil tabi ki fakat herkesten hemen algılamasını ve uygulamaya koymasını bekleyenler varsa bu hayalkırıklığı yaratacaktır.

[ScottJr]

gereksiz yere cok uzamis akabinde tartisilma bile acilmis konu uzerine. anlatiyim ben size:

freelance tasarimcilar iki turlu:

* normal bir sirkette maasli olarak calisan, ek gelir olarak disaridaki firmalara, ajanslara calisan tasarimcilar

denemek isteyen varsa bu yolu denesin, cok daha karli. "arkadaslar yuzeysel olarak soyleyip geciyor cozum uretmediler" diye bir post vardi ustume aldim o kismini; bir ajansa veya firmaya gidip net olarak yapilacak isin tanimini ve detaylarini aliyorsunuz, fiyatinizi/komisyonunuzu belirliyorsunuz, onaylanirsa hemen isinizi yapip paranizi aliyorsunuz(evet bu kadar kolay), en ufak bi mirin kirinda cikip gidiyorsunuz, 10 bin liraya bile ihtiyaciniz olsa da.

Tabi su dedigim profesyoneller icin gecerli. $700'lik isi $250ye inebiliyorsa bu para ihtiyaci oldugundan degil, kabiliyetinin ve tecrubesinin o kadar edebilicegi bilincalti dusuncesidir, kimse aksini iddia edemez.

* gecimini freelancer olarak tasarimcilar

cok zor onlarin isi. kendine webmaster(ki artik hic bir anlam ifade etmiyor bu kelime) diyen en az 5000 kisi vardir(diyen deyip ciziyorum altini). webmasterlar piyasadan cekilsin mumkunse. hayal degil mi. o halde bu su durumda ortak bir sirket de kurulsa, 2000 kisi bir araya da gelse, en az 800u yamuk yapacak? turkiye burasi, hep unutuyoruz.

bunun cozumu de basit:

projeyi alirken bireysel sozlesme imzalatiyorsunuz karsinizdaki sirket de olsa, 50 milyona kiyip noterden bir cikti aliverin; musteriyle/ajansla/firmayla aranizdaki karsilikli sorumluluklari kagida dokun, isi tanimlayin, anlasin, basin imzayi. yapin isi zamaninda, alin ucretinizi, alan memnun satan memnun.

vefakat, sozlesme maddelerinde sizin lehinize sunlar mutlak surette olmali:

* musterinin, isin surecinin uzamasina sebep olacak sekilde tasarimcinin olusturdugu calismalara 1 defadan fazla mudahale imkani bulunmamaktadir.(bircok musteriye uyguladim, sorunsuzdur, tecrubeyle sabit.)
* ilk calismalara baslanmadan once proje bedelinin %bilmemkaci alinir.(cok sorun cikabilir, terkedin musteri) sorun cikarirsa

yukaridaki sartlara riayet edin, zarara gelmeyin.

kirilan fiyatlarin %90'i musterinin talebiyle ise baslayip odemeden hic bahsedilmeden/herhangi bir kapora alinmadan isin yarisina gelindigi halde uzayan surec, yapilan mudahaleler ve elde edilen garip is sonucundan sonraki belirsiz odeme ve fiyat politikasi sayesinde olur.

ve, oturarak is beklenir. kendinize guveniyorsaniz beklersiniz. ben 2 sene boyunca"under construction" splash sayfali sitemle sizin "hadi ordan" diyebileceginiz rakamlar kazandim. ama dedigim gibi, belki iki katini da kazanabilirdim, ama %30 unu biraktim, bakkal zihniyetindeki musteri grubu bu %30.

6 ay boyunca piyasa seviyesine gore oldukca luks bir sekilde freelancer olarak gecindim, benim gibi olan bir cok kisiyi taniyorum.

direkt tanimlama ve yonlendirme tarzi kullandim, agresif gelebilir, gelmesin olay hakikatte cok basit ve malesef oyle topluluk bilincine sahip olmayan bir ulkede olusturulmasi cok zor seyler. zoque toplantilari haricinde bir araya gelen kac kisi var(ayni yerde calismayan, oturmayan)?

kendiniz olun, guveniniz varsa prensiplerden taviz vermeyin; biri gider oburu gelir. verdiginiz fiyatin yarisina yapanlari gormezden gelin, ya da onlarin arasina katilin ve bu tartismalara devam edin.

herkese kolay gelsin diyim artik

[enemy]

- Her işte rekabet vardır. Olmalıdır da. Aksi halde yaratım süreci bir süre sonra durur...
Bunu, yukarida bir arkaradasin fikrine istinaden yorumlamistim. Belirtmek istedigim, freelance'te rekabetin daha kati olduguydu.

- freelancer olmak için üstün meziyetlere sahip olmak gerekli değildir. Denersiniz, olmazsa vazgeçersiniz. Hayatın sonu değil. Bunu yargılamak manasız.
Ustun meziyetler, konu ile ile ilgili olarak bilginin yuksek olmasi meselesidir, belirtmek istedigimde buydu zaten. Ancak, bunu her konuda "deneyip olmazsa vazgecmek" olarak vurgularsaniz, katilmam. Zira, bilgisayar konusundaki atilimlari bu kadar esnek gormuyorum. Esneklik is surecinde kabul gorulebilecek nitelikte birseydir. freelance olayim, proje muduru olayim, vasifsiz olayim, deneyeyim, nasil olsa birsey kaybetmem sadece zaman ve is kaybi demektir. Dogru tahliller ile, ne olmak istediginize iyi karar vermek hususunda bilgilendirmek amaciyla soyledim "ustun meziyetlere sahip olmak." benzetmesini. Sadece, bir benzetmeydi tabi, o ayri. Bunun yanisira, cumleye dikkat ettimde oradaki "ego" kelimesi, ben bile okuyunca anlamlari farkli yere tasimis birden. Basit ve oz olarak sunu anlatmaya calismistim. freelance calisan kisi, portfoyu, cevresi ve zamaninin degeri ile dogru orantili olarak hakedisini alamayacagi bir isi geri cevirebilecek lukse sahiptir. Asil anlatmak istedigim buydu Hatta, bir baska konuda yaptigim yorumda, freelance olarak calisan bir kisiyi, evinden cikarip, ofise sokabilmenizin tek yolu, bir projeye danisman, sorumlu yada yol gosterici olarak getirirseniz olur. Neden bunu dedim? Cunku, Turkiye'de freelance calisan her kisi, projeyi a'dan z'ye kendi ayaga kaldiriyor. tasarim, programlama, kullanislilik, grafik calismalari, vb. Yani, bu produksiyon icerisinde yeralan herseyin altindan tek basina kalkiyor. Bakin, buda yanlis ama, bu kadarina birsey diyemiyoruz artik..

- Bu konu katı bir konu değil. Aksine adı üzerinde elastik bir yapıya sahip.