[pexolas]

Uzun zamandır yapmayı düşündüğüm ve büyük bir ihtimalle askerlik sonrası işsizlik döneminde yapacağım bazı internet projeleri için domain ararken çok zorlandım.Eskiden sadece jenerik domainler alınırdı şimdi en abidik gubidik domainlerin bile karşısında registered yazıyor. Projelerimi dudak uçuklatan bir sermaye ile olmasa da (bkz.gittigidiyor,hepsiburada) ilk etapta bir miktar mütevazı bir sermaye ile desteklemek ve sitelerimi kendi dar alanları içerisinde markalaştırmak istiyorum.

Bunun için iyi bir teknik altyapı , stabil bir sistem , iyi bir içerik , güzel bir tasarım vs. vs. gerekiyor bunların hepsini sağlayabilirim. Ama burada alan adının da önemli olduğunu düşünüyorum. Ve en gubidik alan adlarının bile register edilmiş olması canımı sıkıyor. En gubidik domainlerin sahipleri bile -Türkiye gerçeklerinden habersiz ,yabancı sitelerdeki fiyatlara bakarak gaza gelmiş bir şekilde- bir kaç bin dolardan açıyorlar kapıyı.

Öyle billboardlara gazetelere boy boy ilan ver(e)meden , dandirik bir domain ile markalaşmak,farklılaşmak mümkünmü? Sıradan internet kullancıları üzerinde bir web sitesinin alan adı ne kadar etkilidir? Gubidik bir domain ile bu etkiyi nasıl kırabiliriz ?

Atıyorum at nalı satan bir web sitesi projemiz var. atnali.com,atiminnali.com,atvenal.com gibi domainler register edildiğine göre atnalialalim.com , atnaliburada.com gibi uzuun domainler mi tercih etmeli yoksa nalco.com , atta.com gibi kısa,yaratıcı,markalaştırılabilir domainler mi tercih edilmeli ?

.com'un cazibesine , .net , .biz ,cc,tv, ve diğerlerinin iticiliğine inanıyormusunuz? Weble içli dışlı olanlar için bu uzantıların anlamları farklı ama Türkiyeli sıradan internet kullanıcıları için çok önemlimidir?

Kusura bakmayın biraz dağınık oldu ama benim kafam da dağınık

[meteryus]

Biraz karışık olmuş bende sonran başa doğru gideyim bari ortalık daha da karışsın ,

.com un cazibesine inanıyorum, sitenizin istminin akılda kalmasını sağlasanız bile uzantısının unutulması mümkün bu durumda kullanıcını ilk deneyeceği olasılık sizinsiteniz.COM dur, bu nedenle bence bir sitenin .com uzantılı domaine sahip olması önemli hatta mümkünse .com ve .net in ikisine de.

At nalı satan bir sitem olsa ve atta.com ile atiminnali.com arasında tercih yapmam gerekse atiminnali.com u seçerdim , bu konuda istatiksel bir bilgiye sahip değilim ama anlamlı isimlerin kısa isimlere kıyasla daha kolay hatırlanabilir olduğunu düşünüyorum, hatta hem akılda kalıcı hemde kısa olursa tadından yenmez nalAL.com gibi

gubidik bir domainle markalaşmayı başarmış bir sürü site biliyorum hatta ilk gördüğümde "ne biçin domain bu" diye düşündüğüm bazı siteler hala türkiyenin en çok ziyaret edilen siteleri arasında.

Ayrıca domain konusunda bin dolarlardan kapı açanlardan bahsetmişsin, malesef burada durum bizim semt pazarlarındaki gibi adam pazarlık payı bırakıyor ama nedense biraz fazla bırakıyor, geçenlerde bi firmaya bir uyanığın kaptığı isimlerini geri almak konusunda yardımcı oldum adetten olsa gerek satıcının ilk söylediği rakam 5000$ idi, bu domain pazarlık fazla sürmeden 400$ a alındı

[nurkan]

eğer amacın internette bir marka yaratmaksa sana tavisyem mediacat in internette marka yartmanın 11 değişmez kuralı adlı kitabını okuman. aklımda kaldığı kadarıyla internette marka olan çoğu firma cins isim kullanmıyor mesela
-internette iş bulmak için kimse jobs.com a girmez bu konuda en sağlam site monster.com dur.
-açık arttırma sitesi auction ya da ondan türeyen bir kelime yerine eBay.com
-yada tebrik kartı sitesi greetingcards.com deil bluemountain.com

yani nette marka olmak istiyorsan cins isimlerle bir yere varamazsın. at nalı satan bir siteye nalbur.com yerine demirpatik.com daha yerinde olur zannımca

[meteryus]

ama bunun tersi örnekler bulmak da mümkün, mesela birşey indireceğimiz zaman download.com hemen akla geliyor mesela , yada domain almak için register.com gibi. !

[oxigen]

aslında .COM 'un cazibesi var elbette, ama şöyle bi durum var, .NET, .BİZ gibi domainlerde kullanılıyor artık. Nebileyim, e-kolay.net yada tnn.net bunlara verilecek ilk örnekler...

.BIZ için aklıma ilk gelen bir zamanlar Ericsson Creaworld ve bikaç gsm ve reklam bazlı firmanın oluşturdukları bir platform olan "www.mobiliz.biz" vardı. Daha sonra "universiteliyiz.biz", "ozguruz.biz", "eskisehirliyiz.biz" gibi domainler var...

Geçenlerde benim burda bahsettiğim, kendi projem olan "aciktik.biz" var.

benim projemde de görüldüğü gibi, .BIZ 'in Türkiye 'de kullanımı yoğunlaşmaya başladı ama kullanımların çoğu yanlış

[nurkan]

meteryus tarafından gönderilen mesaj:

ama bunun tersi örnekler bulmak da mümkün, mesela birşey indireceğimiz zaman download.com hemen akla geliyor mesela , yada domain almak için register.com gibi. !

nette marka yaraktmaksa hedef download.com başarlı değil bence alka ilk gelen isimin peşine .com ekleyip adres çubuğuna yazmam şahsen.herkes bu mantıla araştırma yapsa amazon.com un hali içler acısı olurdu. yine bu mantıkla insanların gireceği ilk aram motoru Google ya da yahoo yerine search.com olurdu.eminim ki çoğumuz denemedik bile...5 milyonun üzerinde .com uzantılı domain varken ben cins isimden marka yaratılmayacağı konsunda ısrarlıyım.

[maestro]

Öncelikle işin biraz başına dönmek gerekir diye düşünüyorum. Farklı uzantıların ilk amacı bir şekilde siteler arası kategorizasyon yapmaktı. Henüz adresten itibaren bu ticari bir site mi, bir network mü, generic bir ad mı bunun anlaşılması isteniyordu. Bir yandan da gov, edu gibi uzantılar sayesinde ilgili site resmiyete kavuşuyor, güven problemi olmuyordu.

Genel konseptlere/iş modellerine karşılık gelen, cins isimler de biraz aynı mantıkla çıktı. Henüz internet bilgisi tam olarak kazanılmadığı, insanlar ezbere pek çok site bilmediği için, kişiler çoğunlukla aradıkları konunun sonuna uzantı ekliyorlardı, haber.com, araba.com vs. gibi.

Ancak sorun, internetteki içeriğin inanılmaz bir hızla artmasıydı. Bu yüzden ne uzantılarla yapılan kategorizasyon, ne de ilk akla gelen isim olma avantajını kullanan cins isimler, insanlara aradıklarını bulma konusunda yardım ediyordu. Bu kadar geniş içerikteki tek kılavuz, arama motorlarıydı. İnsanlar görmek istedikleri siteleri arama motorlarından bulmaya başladıkları an, uzantıların ve cins isimlerin bir anlamı kalmadı.

Şu an bu konuyu konuşurken, yukarıdakilerin tamamı yepyeni bir iletişim ortamı oluşurken gerçekleşen olaylar olduğu için, bunlar referans verilmemeli diye düşünüyorum. Burada düşülen hata şu, iyi isimli markalar başarısız olabilir, kötü isimli markalar ise başka özellikleri sayesinde başarılı olabilir. Zamanında marka olamayacak cins isimler kullanan şirketlerden bazıları şu an başarılı olmuşlardır, ancak bu diğer etkenler nedeniyledir, isimlerinin başarısı dolayısıyla değil.

Sadede gelirsek, öncelikle bu alan adı olarak değil, kesinlikle "marka adı" olarak düşünülmelidir. Bu isim alan adında, logoda, kartvizitlerde, faturada, çıkan haberlerde, reklamlarda, müşteriye giden mail'de her yerde geçecektir.

İsim konusunda asıl önemli konu farklılaşmaktır. Eğer gerçekten çok özel bir servis sunuyorsanız, daha önce bu sunulmadıysa, bu nedenle zaten iş modeliniz sayesinde farklılaşıyorsanız, bu durumda genel/cins isim seçebilirsiniz. Örneğin gerçekten internetten at nalı satmaya kararlıysanız, markanızı tanıtmanın yanında, çok spesifik bir konu olduğu için sektörünüzü de tanıtmalısınız. Bu nedenle atnali.com ismini seçmeniz, isimden başlayarak yaptığınız işi tanıtmaya başlar, fazla rekabet de olmadığı için, insanların aklına gelen ilk ismi tercih etmeleri muhtemeldir.

Ancak rekabetin olacağı bir sektörden bahsediyorsak, ki hepsiburada/ideefixe örneklerine göre öyle olduğunu düşünüyorum, mutlaka ama mutlaka farklılaşacak, başka anlamlardan önce markayı hatırlatacak, hatta eğer bulunabiliyorsa sadece markayı anlatacak ve başka bir anlama gelmeyecek bir isim seçilmelidir. Burada dengeyi bulmak önemli; başka bir anlama gelmesin diye zokirikukiru diye bir isim seçilirse, biraz saçmalanmış olucaktır. Ana Kriterler; farklılaşmak, markayı akılda 1. veya 2. sırada çağrıştırmak iken, yan kriterler, fonetiğinin iyi olması, harf ilişkisi bakımından tipografisinin iyi olması, alan adı ve diğer mecralarda tutarlılık sağlanması için türkçe harf içermemesi (bu kişisel bir görüş) olarak sayılabilir.

Burada bir ara verip bahsi geçen "İnternette Marka Yaratmanın 11 Kuralı" kitabını mutlaka okumanızı öneririm. Hatta onun öncesinde "Marka Yaratmanın 22 Kuralı"nı okuyup, diğerini sonra okumak daha bile iyi olacaktır. Bu kitaplar açısından konumuzla ilgili kısa bir örnek şudur, eğer tutup da yeni restoranınıza "restoran" ismini koyarsanız, şöyle bir konuşma muhtemeldir:
- Bugün restoran'da yemek yedim çok güzeldi.
- Öyle mi, nerede yedin?
- Restoran'da.
- Tamam da hangi restoranda?
- Restoran'da.
....
Bu nedenle cins isimler veya iş modelini anlatan fiiller, sektörünüzü, yaptığınız işi anlatacak ama sizi yeterince anlatmayacaktır. Kendinizle özleştirebileceğiniz isimleri seçmeniz daha mantıklıdır. Bu isim hem unique hem de herhangi bir şekilde anlamlıysa daha bile iyidir.

Örnek vermek gerekirse; uydurulup bulunmuş gibi duran "bascuda", hoş ve güven veren bir isimdir. Halbuki aynı zamanda Latince'de "alışveriş sepeti" gibi bir anlamı vardır. Yani ismin arkasında bir hikaye barındırır. Aynı şekilde Google, tekerleme gibi bir ad olmasına rağmen, matematikten gelen bir terim olduğu için, işi teknoloji ve mühendislik olan bir şirkete çok uygundur.

"Ideefixe", unique isim konusunu aşıp, ismin söylenmesini/söylenememesini bir pazarlama aracı haline getirmiştir. Ancak bunu arkasına güzel hizmetler koyduğu için yapabilmiştir, aslında biraz riskli bir yoldur.

"Yemeksepeti" ise konuya diğer yandan yaklaşan başarılı bir örnektir. Yeni bir iş modeli olmaları, sektörü tanıtmalarının önemi, ve marka isminin müşteriyle işlem sırasında çok fazla temas etmemesi (markanın aslında reseller konumunda olması), bu spesifik durum için genel, anlamı olan bir ad seçimini mantıklı hale getirmiştir.

Ünlü markalara da çok takılmamak gerekir. Örneğin şu an inanılmaz değerli Apple ismi, Steve Jobs'un "yarına kadar güzel bir isim bulmazsanız şirketin ismini Apple yapacağım" şeklinde bir şakasından çıkmıştır. Veya Ferrari, Gucci, Donna Karan, Mercedes gibi fonetiği harika olan markalar, basit bir şekilde isim/soyadlarıdır. Yine Nike, Sony, Xerox gibi pek çok isim başta beğenilmemiştir, şu an çok büyük markalar olduğu için bize güzel gelmektedir. Bu nedenle markanızı ileride reklamlarda, insanların ağzında, televizyonda, radyoda, t-shirt'ün üstünde, zarfın üstünde kısaca aklınıza gelen her yerde düşünün. Sadece alan adına takılmak sizi yanlış yöne itecektir. İsminizi ünlü bir markanın tüm parıltısıyla düşünmelisiniz, o parıltıya rağmen yeterince etkileyici değilse, yanlış yöndesiniz.

Uzantı ise bence günümüzde hiç uzatılmadan "com" seçilmelidir. Artık bahsi geçen kategorizasyonun önemi kalmadığını düşünürsek (bir siteye girdiğinizde sitenin uzantısına bakıp "demek bu site bu amaçlıymış" diye düşünmüyorsunuz, zaten 2. saniyede sayfa açılınca site size kendini anlatıyor), insanlara en kolay ve alışıldık gelen com'un seçilmesi en doğrusu, bu aşamada com.tr'nin bile gereksiz olduğunu düşünüyorum.

Biraz uzun oldu sanırım, o yüzden kesiyorum. Ancak son olarak; mesajda bütçe yetersizliğinden bahsedilmiş. Yukarıdaki bahsi geçen siteler (ideefixe, yemeksepeti, gittigidiyor vs.) lansmanlarında neredeyse hiç reklam yapmamış sitelerdir. Eğer gerilla pazarlama yöntemleri benimsenirse, word of mouth'un gücüne inanılırsa ve en önemlisi, gerçekten müşteriye yeni/çarpıcı bir fayda sağlanıyorsa, reklamın yokluğu sorun yaratmayacaktır. Bu tabi başka bir konu, isim bulunup çalışmalar tamamlansın, öyle konuşulsun

[blurise]

maestro, tebrik ve tesekkur ederim. Konuyu kapatmissin bence. Genelde elestiriden geri kalmam ama ne soylesem de butunu cok etkilemeyen seyler olacak. Telif mi yoksa alinti mi diye sorarsam da iltifat olarak almalisin.

[maestro]

@blurise: Mesaj için teşekkürler. Son cümleyi tam olarak anlamadım ama elbette alıntı değil yazı; pek tabi tescilli de değil, yani "telif mi alıntı mı" sorusu biraz ilginç oldu : )

Markalaşmak ve isim çok kafa yorduğum ve ilgilendiğim bir konu, o yüzden mesaj biraz uzun oldu. Ancak zoque her ne kadar programlama/dizayn konularında çok yetkin bir yer olsa da, internet ve iş kısmı biraz az rağbet görüyor gibi. İnternette marka yaratmak, yeni ekonomi ve iş modelleri vs. gibi konuların daha fazla konuşulması hoş olurdu.

Gerçi bununla ilgili bir tahminim de var. Zoque (ve aynı zamanda DinoDream) inanılmaz yetenekli insanlardan oluşsa da, aralarında yeterince girişimci yok, genelde herkes başkaları için çalışıyor gibi. Umarım ileride buralardan çıkan başarılı marka örnekleri de görürüz.

[Aforizmalar]

maestro , yazdıklarının altına imza atarım. ben de bu konularda çok kafa yoruyorum. domain hakkında yapılabilecek tüm açıklamayı yapmışsın. özellikle fonetikle ilgili yorumunu nacizane onaylamak istiyorum ben ek olarak sadece domain piyasasının o kadar da sert olmadığını söylemek istiyorum. Türkiye'de bir elin parmakları kadardır belki ama yurt dışında domain Broker çok fazla var. Bana göre iyi bir projeniz var ise bunun için 3 veya 4 harfli .com uzantı domainler araştırıp satın alabilirsiniz. İyi bir domain broker ile de fiyatı kesinlikle düşürürsünüz. Sedo , Afternic ve DNforum dünya domain piyasasının döndüğü yerlerdir. Bu işin içindeki kişilerden yardım alınabilinir.

domain markalaşma konusunda önemli ancak ziyaretçi çekebilme anlamında yetersiz olduğunu düşünüyorum. İnternetteki en rekabetçi sektörün "search engine optimization" olduğunu ve internetin arama motorları tarafından yönetildiğini düşünürsek domainin ziyaretçi çekebilme açısından arama motorlarına yetişemeyeceğini kesinlikle anlamış oluruz. domain daha çok markalaşma sürecinde yoğurdun kaymağı gibi görülebilir. Güzel bir domain bulduysanız ne ala ama amacınız b2c ise domain o kadar da önemli değil.

Ayrıca son mesajında söylediğin girişimcilik konusu gerçekten beni de üzüyor.