[soul]

Şu var ki zaten e-ticaret' in patladığını herkes ifade etti.

Neden e-ticaret patladı çünkü bir çok firmaya "Bu işe hemen girin yoksa yok olursunuz" dediler.

Onlarda hadi bakalım diyip hesapsız kitapsız yüksek maliyetlerle (ciddi şekilde yüksek) bu işe girdiler.

Bir çoğu da tabii ki beklediğini bulamadı. Ancak bugün baktığımızda B2B olsun B2C olsun ayakta kalan ve yatırımlarını çok daha fazlasıyla çıkaran e-ticaret siteleri var.

Son olarak Türkiyede henüz müşteri olgunlaşmadı kişisel olarak söylüyorum ki ben asla kitapyurdu gibi bir yerden alış-veriş etmem bence site komple amatörlük abidesi ve karmaşa.

Dolayısıyla müşteri hala TV deki reklam mantığında bunların reklamı var kalitelidiri tabii ki bu ister istemez beyne işlenen bir özellik ancak o da ayr bir konu.

Kısaca bilinçli internet kullanımı arttıkça bu iş olacaktır. Şu döneme bakarsak ki mantıklı maliyetlerle e-projeler den hala para kazanlabilir ancak para kazanma süreci bir çok projede bence minimum 1-1,5 senedir.

Kısaca maliyet hesaplaması yaparken bu sürede hiç para kazanılmayacağı düşünülmelidir. Yada kendini döndürmesi.

[TASARIMCI]

Uzuluyorum böyle olmasına bir de Turkiye'de cevre yapmak o kadar kolay ki! Reynalara Laylalara gidersin acilislara fuarlara katilirsin marka giyinirsin turkce konusmanın icine birkac tane ingilizce kelime karistirirsin ben Amerika'dayken diye baslayan cumleler kurarsin cok kolay coookkkk sonra da neyse oyunun kuralları bunlar zaten sen boyle bir insansan web tasarımını gec her isten para kazanirsin insaat da yapsan, terzilik de yapsan kesin iyi musteriler bulur iyi para kazanirsin duzen böyle...
Bir de görsellikle ilgili bir isin varsa herkes burnunu sokmaya calisir, herkes bu isten anladigini dusunur hic kimse doktora gidip de benim karacigerimde bilmem ne var simdi sen bana su igneyi yapıp su ilaclari yaziyorsun demez! geyigi bile tuhaf ama bir web tasarimcisina ya da bir ne bileyim dekoratöre gidip duvar kırmızı yerler yesil istiyorum diyebilir! Turk mantigi iste yıllardır bu isin icindeyim gercekten cok komik insanlarla calistim calismaya da devam ediyorum

[harddream]

senin dediğin çevre sosyete çevresine giriyor benim dediğim çevre sanatsal biraz bu işten anlayan ve gerçekten değer veren çevre

düşünsene işi yapıyorsun ama o para babası olan adam anlamadığı halde anlar gibi davranıp senin yaptığını eleştiriyor ve kötülüyor işte o zaman kötü oluyorsun başıma geldi çünkü böyle bir şey

çevre olacak ama işi bilen çevre olacak burjuva çevresi olmayacak o zaman iş kötü olur

[TASARIMCI]

işi bilen çevre konusunda haklısın büyük ajanslarda çalışan creative directorlar musteri temsilcileri vs... onları da nerede bulacaksın? bir de ben özel hayatıma iş taşımamaya dikkat ederim, yani bundan iş çıkar diye düşündüğüm ama sohbetinden hoşlanmadığım insanlarla bara gitmem gezip tozmam tel acmam belki bir eksiklik ama ne yapayım? bir hafta sonum var onu da is icin heba etmek istemiyorum bir de cok iyi giyinmek lazım sürekli sac bas yapılı dolasmak lazım ugrasamiyorum o kadar mesela ben Hurriyet Binasinda calisiyorum surekli kokteyl filan oluyor hani oralara takılsam cevrem gelisir ama iste sıkılıyorum kumas pantolon sıksık bluzlar giyeceksin sacların fönlü tırnakların yapılı olacak vs... yoook hergün hergün bayarım büyüyücem herhalde bir gün

[harddream]

sosyete çevresine takılmak farklı, bu işi iyi bilen çevreye takılmak çok farklı ama sonuçta her ikisininde ortak noktaları paralarının olması ve sözlerinin geçmesi. Neticede kendini fazla yıpratmaman lazım arka planda kalarakda iş yapabilirsin ve arka planda kalarakda söz ettirebilirsin kendinden önemli olan işi bilmek bence gerisi zaten geliyor aceleci olunca işler karışıyor

eve iş almamak konusunda hem fikir bende senle ama ben alıyorum oda çok değil zaten ufak tefek şeyler. site bazında ama yormayan işler işte

[TASARIMCI]

benim evde Macintosh um var bir zamanlar basılı iş de yapiyordum simdi süs gibi duruyor dolayısı ile eve ancak şirketin laptopu ile freelance iş getirebiliyorum ya da çok düşeş bir iş gelirse o şirkete gidip onların sistemlerinde çalışıyorum kiralık gibi ))
zaten yapı meselesi bu çevrelere girme işi benim yapımda yok trilyoner bile olsam öyle insanlarla dolaşmazdım bazi insanların ruhunda var saygı duyuyorum...

[harddream]

aynen bende takılmam o tip insanlarla

benim mac2im yooook

Pc'im var ama bi halta yaradığı yok

[TASARIMCI]

ben Mac i satip PC alicam niye bir ise yaramıyor? islemcisi kac?

[enemy]

TASARIMCI, düşündüklerin daha çok "etrafta o kadar çok ucuza iş yapan var ki, bize ekstra iş kalmıyor" der nitelikte. Bu konuda ettiğin kelamlara katılırım elbette. Romen işçi klasmanında koşan birçok insan var piyasada. Tabi, bunu sadece bilişim için kullanmamak gerekir. Heryer bunun sıkıntısını çekiyor.

İşsiz kalıp kalmadığın konusunda birşey söylemediğin için, çalıştığını düşünüyorum. Bu da, (kaliteni bilemem ama) işten ayrılır ayrılmaz, bir başka şirkette işe başlayabilecek kadar iyi olduğunu göstermekte bana. Tabi, sende daha önce ayrıldığın yerden, daha az maaşa razı olup birşeyler yapmaya çalışıyorsan bilemem. Kalifiye eleman olduktan sonra, illa birşeyler yapılır.

Sitelerin serbest gezenlere, çalışmayanlara yaptırılmasınınsa, özel bir sebebinin olduğuna inanmıyorum. Sonuçta bir gerçek var; Fiyatlar çok yüksek veriliyordu, fiyata göre hizmet kötüydü, vs. Bu, daha önceleri ajansların yaptıkları birşeydi ki, etme bulma dünyası... Bir tüccar fatura istemezse, ucuza yaptırmak isterse, "her ne olursa olsun, benimde olsun..." mantığındaysa, elbetteki serbest gezenlere(nam-ı diğer çoluk çocuğa) yaptıracaktır. Hoş, bir diğer ismide freelance oldu şimdi. freelance çalışanlara soruyorum; hanginiz bir site için ajanslarla kafa kafaya, aynı fiyat veriyorsunuz? Yada verebiliyormusunuz? Daha ucuza yapıyorsunuz değil mi? İşletmeler, gelir-giderlerini döndürebilmek için, kendini, çalışanını, ödemelerini düşünerek plan çıkarır ve ona göre fiyat verir. Dolayısıyla pahalı olur. Fakat, sitenizi bir firmaya yaptırmışsanız, en basiti faturaya dayanarak, bir güvence almış olursunuz kendinize.. Fiyat dedim de, aranızda hiç bu zamana kadar $100,$200 gibi rakamlara site yapan olmadı mı? $100,$200 gibi rakamlara elinize ulaşan siteleri "Becerimi yansıtamayacağım kadar basit bir proje..." diyip geri çevirdiniz mi? Yada, "Ben bunu ucuza yaparsam, herkes ucuza yapacak. web sayfaları hep cıvıl cıvıl giflerle süslü olacak. Yapmıyım ben..." diyip geri çevirdiniz mi hiç? Samimi konuşmak gerekirse, kimsenin geri çevireceğini sanmıyorum. Ucuz bir iş içinde, pahalı işçilik çıkarma zahmetine girişildiğini hiç zannetmiyorum. O halde, gelebildiğimiz nokta "orta düzey".

Kısacası, burada bir suçlu aranacaksa, bu, bu işi yapan herkestir. Basit bir hesap, "Ben webmaster olcağım ağğbi" diye başlayıp, 2 firmadan 50-100$'a iş kapmış 1000 kişi olsa, 2000 firma yapar. "Eyvah, gitti gani gani paralar" o vakit...

İşin tıkanma noktasına gelmiş olduğunun sanılması neden rahatsızlık veriyor. Kişisel bir tahmin;
- Abi artık kimse site yaptırmıyor yaa
- Naapcaz?
- Bilmiyorum abi.
....
- Aaa buldum. Bak, ASP, ASP.net, PHP, Jsp, Cfm diye bişeyler duydum ben. Acaip bişeylermiş. Hani, biz gidip bedava ziyaretçi defteri falan alabiliyoruz ya
- Eeee,
- Onun gibi şeyler mi ne yapılıyormuş.
- Yapma ya...
- Valla bak... Hadi gel şunları bi öğrenelim..
- Nassı yani?
- Öğrenelim abi... Bak yoksa böyle olmayacak...

Evet, birşeyler öğrenmeye başlanacak, öğrenilecek, sonra proje geliştirmek gerekecek. İnsanlar, günü kurtarmak için 50m,100m 'lik işler yapamayacak, insanlar site yaptırmak istemeyecek(ki bu imkansız), programcıyım diyenler "şöyle bir kod lazım"cılıklardan, "kod bozup yapma"cıklardan vazgeçip geliştirmecilik, grafikerim diyenler "tasarım çalma"cıklardan, "esinlenme"ciklerden vazgeçerek yaratıcılık oyunlarını oynamaya başlayacak. Doğal olarak, alnından akan her ter damlasınında hesabını dolares, türk liras, yuros olarak soracak yaptığı kişilerden. Ha, bide kod yazmanın, grafik/tasarım yapmanın ne denli zor ve eğlenceli işler olduğunu farkeden zat-ı muhterem multi-türk vatandaşları, süpermencilik oynamaktan vazgeçip, vakıf olduğu konulara oluk oluk yöneleceklerdir. Ya sadece tasarlayacak, ya sadece programlayacaklardır. Eşsiz güçlere sahip thundercat oldukları uykusundan uyanıp, işyeri sahiplerinede kendilerini "5 panter gücünde" olduklarını inandırmaya çalışmaktan vazgeçip, arkadan gelenlerede iş olanacağı sağlayacaklardır. Öyle ya, bu memleket ayrıca "elinden her iş gelen", ucuz çalışıp 10 personel'in iş imkanını elinden alan akıllılarla(!) dolu. Özüt: 10 çalışıp 1 kazanma mantığıyla, "işsiz kalmıyımde, aç kalayım"cılar.

Konuya dönecek olursak, halihazırdaki tüm statik siteler, fiyatlar dahada yükseltilerek uygulama yeteneğine sahip şekilde modifiye edilecek(belkide elektronik ticaret sitelerine dönüşecek) yada yeniden yapılacak. Ama, şimdiye kadar yaptığınız siteler size tekrar geri dönecek. Teknolojiye hergün yeni bir halka takılırken, tutupta "biz aç kalacağız tanrıcım, kurtar bizi." demek, "önümüzü göremiyoruz bu acayip yönetimler yüzünden." diyerek nerelere varılacak çok çok merak ediyorum.

"Eee, peki biz şimdi n'apalım? Oturup, gelişip, bilişip, taşaronların akıllanmasını mı bekliycez?" denmesin. Uygulama geliştirilmeyi bekleyen öylesine çok sektör var ki... Hoş, bunda da "yok canım, bütün sektörler bitti" denemez. Çok dikkat ettim de, Türkiye karasularında hizmet veren sitelerin tamamı "aaaa, ne güzel bir uygulama" denilerek uyarlanmış şeyler. Bir takım popüler meseleler, sonradan memleketimize uygulanmaktadır. Bu hala böyle devam ediyor. Fakat, öylesine hoş alanlar var ki "bir webmaster ve programlamacı gelsede, bana dokunsa" diye bekleyen. İnanın şu an 5 tane birden söyleyebilirim bir solukta.

İşlerin hala manuel yürütüldüğü, elektronik ortama (kısmen) hasret, "ah biri gelsede, şunu şunu yapsa" diye düşünenlerin, parası olan bir kısmınsa büyük paralar ile "işletmesine özel" uygulamalarını yaptırdığı sektörler yok değil, var...

---
Gelelim soru cevap kısmına :P

"orta okulda lisede okuyan bir sene önce atari oynamaya baslamis simdi de kendini yuce web tasarimcisi ilan eden"

23 yaşındayım ve 17-18 yaşlarında canavar teenageleri görünce hem kıskanıyor, hemde kamçılanıyorum. Korkulmasın arkadan gelen bizden genç nesilden. "Vuhaleey. Hergeleye bak, daha dün bo.tu bugün elimden iş kapıyor" dendiği vakit, zaten iş kötüdür.

"jeoloji mühendisi yok harita resimcisi cart curt bir suru koca koca insanlar da"

Özür dilerim fakat, bu büyük bir gaf. Aramızda güzel sanatlar bitirmiş olup, site işi ile uğraşan, lise ve/veya üniversite bilgisayar okumuş olup, programlama/network ve/veya bilişimle uğraşanlar kuyruk sallasınlar lütfen. Yada, sevgili zoque; bi anket açsak mı? Ortalamayı merak ediyor olabiliriz. Ama, gerek yok.. Bu kadar tepkiye hiç gerek yok.. Yaptıklarınla, yapacaklarınla boy ölçüsünü alıp, bizle paylaşsan kötü mü olur? Senin yaptıkların, yapacakların önemlidir. "Urfa 'da Oxford vardıda, biz mi okumadık" diyen çok kişi çıkar, tepki toplarsın

"ee ixir batti Superonline Portallarini iceriklerini dagitti kapatti, PORTTAKAL yandi bitti kul oldu"

açılsın, kapansın. kapansın, açılsın. sürkile olsun. ne güzel.. herkes boyunun ölçüsünü alsın. elbet kıracağızdır zincirleri. yamuk giden tekşey iss 'lar değilki, daha tepeden, dial-up 'tan başlıyor çarpıklık, yamukluk, hırboluk. Hem, Superonline (bildiğim/duyduğum kadarıyla) zaten tüm imkanlarını altyapı için seferber etmiş durumda. Pekte fazla 'internet üzeri şunu geliştireyim' derdinde değil.

"5 senedir bu isteyim ayakta kalan eski is yerim kalmadi gibi birsey..."

bilgisayar gibi, bir sabah uyandığında yeni gelişmeleri öğrendiğin vakit, heran dilinin boğazına kaçacağı bir devirdeyken bırak yılları, ayların bile önemi yok. For example: 5 sene önce öğrendiğin şeylerin kaçını şimdi uyguluyorsun? Yada, kaç tanesi sana çok ekstrem fayda sağlıyor? Hemmencecik söyliyim, "Oooo, hocam oda bişey mi, bundan 5 sene önce 720kb 'lik disketlerimiz vardı. Protectorsuz tarafı kapalıydı. Orayı deldiğimizde, kesip çıkardığımızda, bide 1.44 'lük format çakardık. Aha al sana 1.44 'lük high density disket" diye, genel kültürünün ne kadar geniş olduğunu belirtmek için kullanırsın o zaman ki bilgilerini. Yada "tecrübeliyim ben bu işte. 12 senedir varım. Ölene kadarda olacağım" dersin en fazlası. Adamda sana "şunu kullanmayı biliyormusun arkadaşım?" diye soruverir. Bu sebeple, şuan itibariyle bilgisayarla tanışmış her kullanıcı (sana göre/elbette bana görede) 1 sene sonra senin/benim/herkesin şiddetli rakibi(n/m)dir.


Uzarda uzar bu konu. Memleketsel bir problemin, dijital mesleklere uyarlanmış hali.

Çolukta yapsın, çocukta yapsın. 40 yaşında mahalle aralarında "hamsi taze" diye bağıran balıkçıda, denklemsellerin arasında kavanoz dibi gözlük takan matematik/fizik/kimya mühendisleride, yerbilimcilerde, gökbilimcilerde uğraşsın. Dünyanın en geniş altpayı olanaklarına, en geniş kollarına, sanayi ve yan sanayi olarak getirisi çok yüksek olan sektörün mensuplarısınız(mensuplarıyız. hoş, ben üniversiteyi bitirmedim. kaçtım. salyanır mı? salyanmaz mı? :P)

Düşünsene, ya minibüs şöförü olsaydın? Herhalde, ehliyet yaşının 30 falan olmasını isterdin

--
Not: %50 ciddi, %50 geyik yazılmıştır. Varsa ağır olan birşeyler (ki 2 defa okudum) affoluna. Saat 21, can sıkıntısından birşeyler karalıyım dedim.

Not2: Sıcağı sıcağına paste edemedim.

[TASARIMCI]

o kadar uzun yazmışsın ki yarın okuyup cevaplayacağım