[soul]

BYK ile bunu ozelden gorusuyorduk, acik ve detayli bir tartismanin daha keyifli olacagini dusunduk.

5-6 sene once Javascript neredeydi ve simdi nerede ana cikis konumuz.

Javascript programcilarinin OOP a ziplamasi, Web 2.0 ile Javascript' in oneminin artmis olmasi, son yillardaki JQuery gibi Javascript kutuphanelerinin mantar gibi cogalmasi, Firefox icerinde XUL-Javascript ile insanlarin IRC client, bittorrent client' i yazmasi!

Gorulen o ki Javascript su an beklenin cok ilerisinde bir yerde, eskiden insanlar dinamik fonksiyonalite gerektiginde Flash' a / Java Applet e kosuyordu artik boyle bir durumda kalmadi.

Konunun bunu tartismaktan baska bir amaci yok, sizin fikirleriniz ne bu konuda? Mesela sadece Javascript programcisi olarak Turkiye de kariyer yapilabilir mi? Ya da silverlight, Flash gibi teknolojiler eninde sonunda tamamen Javascripte boyun egecek mi?

[BYK]

Ben de hemen fikirlerimi burada da beyan edeyim madem Soul bir incelik yapıp konuyu açtı

Şu ara gözlemlediğim kadarıyla özellikle yabancı büyük firmalar UI Softwae Engineer ya da benzeri isimler altında HTML, CSS ve Javascript uzmanları arıyor ve işe alıyorlar. Özellikle Javascriptin burada önemi büyük. Türkiye'de de yakın zamanda Pure'un forumdaki iş ilanı yine bu doğrultudaydı. Tabi ücretler hakkında bir fikrim yok, yani bu işi yaparak ortalama bir geçim düzeyi tutturulabilir mi bilmiyorum. Yine de gelişen kod yazma taslak ve yöntemlerinin Javascript'e de sıçramasıyla Javascript'in daha da yükseleceğini düşünüyorum.

Flash ve Silverlight benzeri uygulamaların da eninde sonunda hatta daha şimdiden Javascript'e boyun eğdiklerini/eğeceklerini düşünüyorum. Sebebi ise Mozilla yöneticilerinden birinin de belirttiği üzere bu uygulamaların genel Web ve tarayıcı mantığına aykırı olduğu yönünde. Nedir peki genel Web ve tarayıcı mantığı? Her yerde, her platformda, başka hiçbir şeye ihtiyaç duymadan bilgiye ulaşabilmek. Bu açıdan baktığınızda 64-bit Linux için hala tam olarak düzgün çalışabilen bir Flash yapılamamış olması, taşınabilir cihazların kazandığı önem bu durumu destekliyor. Kaldı ki zamanında ActiveX vardı ancak öncelikle güvenlik kaygılarıyla ancak diğer sebeplerle birlikte eski teknolojiler arasında yerini aldı.

Tarayıcıların yeni CSS ve Javascript güncellemeleriyle yeteneklerinin artacağı da düşünülürse, evet ben geleceği Javascript'te görüyorum ve bu konuya verilen önemin artması gerektiğini düşünüyorum.

[FikretAkın]

Bence javascript Asp.net ve php nin vazgeçilmezi olucak ve tamamen refresh siz uygulamalarda kullanıcıya bir çok özellik, kolaylık sağlıyacagını düşünüyorum. Ama diğer yandan Silverlight ve Flex ile yapılmış uygulamalar da javascpirt in önün' de engel,

örnek olarak;

E-ticaret uygulaması : www.ikitikla.com Flex ile geliştirilmiş ve gayet başarılı bir sistem.

Şimdi javascript bunu nasıl geçicek? diye düşünmeden duramıyorum.

[BYK]

Verdiğiniz syfa oldukça şık olmakla birlikte içerisindeki bulanıklık efekti dışındaki efektlerin sanıyorum tamamı şu anki Javascript ve CSS ile yapılabilir durumdalar, hatta yapılmış örnekleri de var. Anca buradaki sorun şu, benim anlatmak istediğim Javascript'in güzellik, tasarım vs. anlamında diğer uygulamaları geçmesi değil, hatta öyle Flash uygulamaları gösterirsiniz ki Javascript ile yapmak imkansızdır.

Burada asıl olay bilginin erişilebilirliği. Örneğin verdiğiniz sitede ben tek bir yazıyı bile seçip kopyalayamıyorum, eğer arkasında yapılmış özel işlemler yoksa Google muhtemelen sayfayı dizinle(ye)miyor, tüm bunlara ek olarak sistemimde Flash ile ilgili bir sorunum varsa sayfayı görmem imkansız ve sitenin tamamının yüklenmesini beklemek zorundayım. Tüm bunlar bence erişilebilirliği ve kullanım kolaylığını azaltıyor.

Bu kısımdan bağımsız olarak Javascript'in ileride çok daha fazla iş yapacağının kanıtı olarak sizlere Jaxer'ı da göstermek istiyorum. Kendisi PHP, ASP.Net gibi sistemlerin pabucunu dama atabilecek kapasitede. Sebebi de tam olarak gerçek, DOM da destekleyen bir Javascript ve AJAX sunucusu olamsı. Yani bu sistem yaygınlaşırsa güzel ve interaktif web siteleri için hem bir sunucu taraflı dil hem de iyi seviyede Javascript bilmek yerine, sadece Javascript bilgisine sahip olmak yeterli olacak

[absconder]

javascript, gerek ajax gerek web 2.0 gelişmeleri ile birlikte önemini arttırmış durumda olduğu bir gerçek. yalnız javascript'in başka framework'ler kullarak server side dillerin yerine geçeceğini açıkçası çok ihtimal veremiyorum. tabii ki, kullanılabilir uygulamalar geliştirilebilir. ancak gerek yeterlilik gerekse performans için tam anlamı ile birbirini karşılama durmu sözkonusu olmayabilir.

bu daha çok ortaya çıkarılan "iş"in niteliği ile alakalı bir durum.

silverlight'ın ise bu konseptin biraz yan tarafında durduğunu düşünüyorum. her ne kadar -henüz- bir standardı gelişmemiş olsa da tasarımcı-programcı açmazını ciddi şekilde çözeceğini düşünüyorum.

benim düşümceme göre, javascript, programcının alet çantasındaki bir alettir, elbette önemlidir, ama hepsinin yerine geçeceğini düşünmüyorum.

[soul]

Server-side i javascripte kaptiracagimizi hic sanmiyorum. Tabii ki not dusmek lazim server-side JS yazmak yillardan beri var ama oradaki JS sadece dil olarak. Burada ise DOM dan anlayan server-side koddan bahsediyoruz ki bu ASP.NET Postback gibi tamamen yeni bir konsept.

Flash icinde zamaninda serverlar cikardilar ama bu application serverlar hic bir zaman gercekten populer olamadi ya da fazla kullanilmadi. Dolayisiyla her ne kadar yeni frameworkler DOM dan, HTML den, onclick ten laf anlar olsa da sanirim hic bir zaman bu tip yaklasimlar cok genis kullanim alanlari bulamayacaklar ama spesifik konulari cozebilirler.

Erisilebilirlik konusuna siddetle katilsam da JS yi feci sekilde yazan cok insanl oldugunu da gozden kacirmamak lazim. Ben normalde JS kapali olarak interneti kullaniyorum ve o kadar cok site JS olmadan calismiyor ki anlatamam. Eger JS kullaniyorsun en azindan sitenin JS gerektigini belirtmeniz gerekiyor. JS calistiktan sonra da sorunlar olabiliyor. Artik asilmis olsa da mesela klasik sorunlardan biri yeni pencere ozelliginin JS butonlarda calismamasi gibi. Dolayisiyla JS guzel sekilde yazilmadikca erisebilirligi oldurevbiliyor.

Tabii ki browser uyumsuzlugunu ya da PS3, IPhone, Pocket PC vs. gibi handheld ve benzeri cihazlardaki zayif browserlarda patlayan JS konusuna girmiyorum bile.

[BYK]

Jaxer'dan bu kadar etkilenmemin sebebi arkaplanında Mozilla tabanlı bir sistemle çalışıyor olması ve bunun üzerine session yönetimi, veritabanı erişimi(MySQL uyumlu), dosya yönetimi gibi yeni sınıf ve işlevler kazandırması. Üstelik asenkron çalışmak için de bir işlev ya da işlev grubunun "server-proxy" de çalışacağını belirtmeniz yeterli oluyor. Gerçekten takdire şayan ve dediğim gibi bence çok kuvvetli bir platform.

Erişilebilirlik ve JS desteği zayıf tarayıcılar konusunda katıldığım bir çok nokta olmasına rağmen belirli bir standart seviyesinden sonra sorumluluğun kullanıcılarda ve tarayıcıyı geliştirenlerde olduğunu düşünüyorum. Bu demek değil ki cep telefonunu da hedefleyen birisi herkesin Safari ayarında bir cep telefonu tarayıcısı kullanmasını beklemeli, bu durumda elbetteki o kullanıcıların elindeki imkanalra göre biğr tasarım yapılmalı. Ancak şöyle bir durum var Internet Explorer'ın ne kadar uyumsuz ve hata ayıklama konusunda da geliştirici düşmanı bir tarayıcı olduğunu düşünürsek, ben artık yeni yazdığım kod öbeklerinin IE6 uyumluluğuna bakıp, kısa sürede sorunu çözemiyorsam IE6 kullanıcılarına Mozilla, Opera ya da en kötü ihtimalle IE7 ye geçmelerini öneren bir uyarı çıkartıyorum.

Bir de JS kapatma sebebini merak ettim, sonuçta salt CSS ve HTML ile yeterli etkileşimi sağlamak çok zor. Hele ki IE'nin hala :hover gibi sanal sınıfları tüm nesneler için desteklemediğini göz önüne alırsak

[soul]

BYK tarafından gönderilen mesaj:

Bir de JS kapatma sebebini merak ettim, sonuçta salt CSS ve HTML ile yeterli etkileşimi sağlamak çok zor. Hele ki IE'nin hala :hover gibi sanal sınıfları tüm nesneler için desteklemediğini göz önüne alırsak

JS kapatmanin neden temel olarak guvenlik, bunun yaninda JS, Flash, Java kapali olunca bir cok site daha hizli ve daha temiz oluyorlar ( reklamlar hersey yok oluyor )

[BYK]

Güvelik konusunda Javascript epey yol katetti aslında, bu yüzden bence güvenebilirsin artık. Bunu bir JS sever olarak değil zamanında şifreleme programı yazıp kişisel bilgisayarındaki dosyaları şifreleyen, şimdi de en uyduruk şifresini bile PassPack gibi bir ortamda saklayıp en az 12 haneli yapan bir paranoyak olarak söylüyorum

Konuya dönersek, ben soru sormak istiyorum bu sefer de Sizce ileride Javascript'e bir alternatif çıkacak mı, ve şu an Javascript'te gördüğünüz en büyük eksiklikler neler? Benim gördüğüm ciddi eksiklik adam gibi resmi bir dökümantasyonunun olmaması. Neyse ki W3Schools ve Mozilla Gecko Javascript Reference var ama sonuçta resmi değiller. ECMA Script Reference var ama gerçekten dilin yapısını açıklamaktan çok öteye gitmiyor.

Konu dışı dipnot: Reklam ve envai çeşit sinir bozucu şeyi engellemek için Firefox'un Adblock Plus eklentisini öneriyorum. Uzun zamandır kullanıyorum, rahat ettim resmen

[C1982]

En nihayetinde JavaScript olmasada olur ama olsa daha iyi olur...