[erhanyilmaz]

Herşeyin bir zamanı var. İşin piş tarafı IDN'ler zaten yaygınlaşmış olduğunda hepsi gitmiş, herşey bitmiş olacak. 4 yıl önce ve şimdi hala tartışılıyor olması, IDN'lerin tutmayacağına delil olamaz. ireport.com'i Rick Scwartz 1997'de kaydettiğinde herkes dalga geçiyormus. Adam 2008'in başında 750 bin dolara sattı. Şimdi tuttuğunu anladık "i" ile başlayan kısa anlamlı kelimelerin ama ara ki bulaşın kaydetmek için. Bir yerde okumuştum, arayıp buldum:

“The future belongs to those who see possibilities before they become obvious.”

Ben kendimce tutacağının işaretlerini görüyorum. Şu anda bile bir sene önce kaydettiğim bazı isimler kendi kayıt ücretini çıkartıyor. 2007'ye göre Türkçe karakterli alan adlarımın trafiği 50% arttı, bazı isimlere talepler geliyor. 2012'de görüşürüz

[djtatu]

Merhabalar;

Ben bu Türkçe alan adının tutacağına pek inanamıyorum. Yani; artık, milletimiz iyice internet dil karakterine alıştırılmışken! "bir ihtimal" firma sahipleri bu Türkçe alan adı sistemine sıcak bakabilirler, ama, daha sonra çıkabilecek her hangi bir soruna karşılık yine eski sisteme devam edeceklerdir.

Hayırlısı..

[erhanyilmaz]

Türkçe siteler için ideal olanı ya sadece Türkçe ve İngilizce yazılımı aynı olan alan adları seçmek ya da el mahkum, isim halihazırda içerisinde Türkçe karakter barındırıyorsa, o zaman mecburen su veye bu şekilde Türkçe karakter ile kurmak. Zamanlama derken aslında doğru, şu anda herkes alıştı ama biraz da Türkçe'ye ters olan birşey yapıyoruz sürekli. O yüzden de benim Türkçe karakterli isimler çok trafik alıyor. Çünkü ne kadar millet alışsa da Türkçe'den vazgeçemediğinden sürekli İ=IDN halini yazıp duruyor. Bir de yeni nesil var. İnternetle ilk tanışanlar vs. IDN isimle kurulmuş olan şirketlerin başarısı da önemli. Eğer cidden tutan birkaç tane Türkçe karakterli site çıkarsa zamanla ister istemez herkes doğal, alıştığı, okulda kullandığı yazılımına dönecek. Zaman diyorum ben, belki 2012 belki daha da yakın

Bunun için ben hayali bir örnek vermek istiyorum. Şimdi Excel ya da Word'un ilk hali ASCII karakterle çıktı ve Türkçe karakter desteği yok diyelim. Sonra da Türkçe karakter desteği başlasın. Millet Türkçe'ye alıştı mı artık dönmez ki.

[ssonmez]

erdinç tarafından gönderilen mesaj:

Ben domaincilikten azıcık anlıyorsam Türkçe karakterli domainler kesinlikle tutmaz. Bu konu açılalı 4 yıl geçmiş. Bir 4 yıl daha geçsin, 2012 yılında tekrar bu konuya bakalım. Göreceksiniz tutmayacak.

Erdinç tamamen katılıyorum. Bence bu ülkeleri kendi sahalarında oynatmak için ICANN'in harika bir atağı.

Ancak geçen gün devletsah blogunu arayan bir kişi siteme gelmiş. Arama kelimesi dikkatimi çekti. www.devletşah.com yazmış. (Doğrusu www.devletsah.com)

Birisi bu Türkçe yazılımı alıp site açmış ve bundan bence haksız kazanç sağlıyor. Sitenin adını duyan ilk kez girecek kişiler "ş" harfiyle yazıp bu yanlış domaine düşüyor.

Şimdi bir de bu çıktı anlayacağınız

[erhanyilmaz]

Walla arkadaşlar isteyen denesin. Bakın ben bir ara akşamgazetesi.com'u Türkçe karakter ile kaydetmiştim. Erdinç arkadaş, istersen "tadına bakmak için" kaydedip bir dene ve ne kadar çok "direct navigation" ya da "type-in" trafik aldığını dene. Ve sabit fikirleri bir kenara bırakıp IDN tutar mı tutmaz mı birkez daha düşün. Türkiye'nın en baba domaincilerinden Kıvılcım'ın neden aşk.com'a daha yakın zamanda binlerce dolar döküp satın aldığını anlarsın o zaman.

[ssonmez]

Walla arkadaşlar isteyen denesin. Bakın ben bir ara akşamgazetesi.com'u Türkçe karakter ile kaydetmiştim. Erdinç arkadaş, istersen "tadına bakmak için" kaydedip bir dene ve ne kadar çok "direct navigation" ya da "type-in" trafik aldığını dene. Ve sabit fikirleri bir kenara bırakıp IDN tutar mı tutmaz mı birkez daha düşün. Türkiye'nın en baba domaincilerinden Kıvılcım'ın neden aşk.com'a daha yakın zamanda binlerce dolar döküp satın aldığını anlarsın o zaman.

@erhanyilmaz sırayla başlayalım

Walla Türkçe değil. Kelimenin İngilizce yazımıdır. Vallahi diyoruz. Bu bizim için çok önemli.
Bkz. Wikipedia http://en.wikipedia.org/wiki/Walla


Size bir tek şey sorayım. Sony ürün diye Sonyy ürün satanlardan en farkımız kalır? Aldatılan kişi, Akşam Gazetesi olmadığını görünce ne yapacaktır? Küçük bir söz kümesiyle bizi taltif edip, Google'dan gerçek Akşam Gazetesi'ni bulacaktır.

Peki hileyle yapılan bu işin ekmeğini yiyip "tatmak" güzelse kirli bir kazanç olduğu anlaşılmıyorsa diyecek bir şey yok.

Yalnız parantez açıyorum. www.AŞK.com bambaşka bir olay. Aldatma yok. domain başka birşeyin yerine ikame etmiyor. Birinden haksız kazanç sağlamıyor. Düşünülmesi gereken bir öneri.

[erhanyilmaz]

Öncelikle uyarı için teşekkür ederim. Burada çok önemli bir noktaya temas ettiniz. Ben biraz da şakasına yazmıştım "Walla" kelimesini. Hemen düzeltme ihtiyacı hissettiniz, çünkü kelimenin tabiatına aykırıdır "Walla" yazmak. Türkçesi varken niçin İngilizce ya da uydurmaca birşey kullanalım ki?

Alan adlarında ASCII karakterler de öyle. Niçin Türkçe.com varken turkce.com diyelim? Normal konuşma ve yazı dilinde biz turkce demiyoruz ve yazmıyoruz. Bloglara, forumlara yazı yazarken, her yerde ama her yerde Türkçe diyoruz, çünkü okuma yazma öğrendiğimiz andan itibaren doğru olan yazıma alışıyoruz.

Şu ana kadar devletsah.com'u elimiz mahkum yazıyorduk, çünkü kullandığımız İnternet uygulamaları doğrusu olan devletşah.com'u desteklemiyordu. Ama IE7 ile birlikte devletşah.com yazanlar artık hata sayfası yerine kaydedilmişse devletşah.com'un "punny code" çözülümüne gidiyor, ve ziyaretçi de "xn--" ile başlayan garip kelime grubunu görmüyor artık adres kısmında; direk devletşah.com'u görüyor. İnsan fitratına aykırı olan ASCII zorlaması İnternet uygulamaları iyice yaygınlaştıkça (ftp, hosting, vb) hükmünü yitirecek ve insanlar alıştıkları güzel Türkçemizi kullanmaya başlayacaklar.

akşamgazetesi.com örneğine bakınca yanlış anlaşılmasın, "tadına bakmak" derken, kimseyi hoş olmayan birşeye teşvik etmek istemedim. Zaten niyetim kirli ekmek yemek olsa, o zaman, o kadar çok trafik alan bir ismi bırakmak istemezdim. Direk Türkçe kullanınca belki anlaşılmadı, Erdinç gibi domainci arkadaşlar iyi bilirler, bu tabir, yani "domain tasting" tabiri, "deneme amaçlı olarak ismi 4-5 günlüğüne kaydedip, trafik alıyor mu diye deneyip bırakmak ve kayıt parasını geri almak" demek. Benim yapmak istediğim, sadece "Bu iş tutmaz, ben dedim gene de diyorum" itirazına, ayakları yere basan bir ispat ile cevap vermekten ibaretti. Yoksa "buyrun alan adı korsancılığına" demek değil.

Türkçe karakterli alan adları trafik alıyor, ve bu gerçeği şu anda görmezden gelmek, şu anda olduğu gibi jenerik isimlerin ya yabancıların ya da sadece bir elin parmaklarını geçmeyen Türk domaincilerin (Nokta, Kıvılcım, Ersel, gibi) elinde toplanması demek. Ya da alan adı korsanlarına elinizdeki ASCII isminlerin (devletsah.com) gibi, Türkçe hallerini bırakmak demek. Neticede devletsah.com'i bilen yine gidecek ama trafiğin bir kısmı da istemeden devletşah.com'a akacak. Bu gidişata gözlerimizi kapatmayalım diyorum hepsi bu.

[BYK]

Alan adı(domain) piyasası ile ilgili biri değilim kesinlikle. Sadece arada bu tarz gelişmeleri takip ediyorum ve erhanyilmaz'ın yaklaşımını çok doğru buldum, özellikle de son yazısından sonra.

Artık yerelleştirme(localization) oldukça önemli bir hale gelmeye başladı. Bundan internet adreslerinin de nasiplenmemesi garip geliyor. Ben basbakalik.gov.tr yazmak yerine örneğin başbakanlık.gov.tr demek isterim, hatta daha da ileri gider başbakanlık.dev.tr ya da başbakalık.dev demek isterim(dev'i burada devletin kısaltması olarak kullandım.). ÜStelik bu şekilde yapıldığında internetteki bir çok bilinçsiz ya da ezbere internet kullanan kullanıcı da ne yaptığını bilir hale gelecektir bence.(hepsi olmasa da )

[erdinç]

Sadece Türkiye'den Türkçe klavye kullanarak erişen insanları göz önüne alarak konuşuyorsunuz. İnternet bu şekilde kullanılsın diye yaratılmadı. Her yerden, her şekilde, herkes kolayca erişebilmeli.

Bizim gibi latin harflerini kullanan ama İngiliz alfabesinde geçmeyen harfler içeren diller var. Uzakdoğu dillerinden bahsedip anlamsız örnekler vermeyin diye özellikle latin harfleri diyorum. Türkçe, Almanca ve Fransızca ile bu açıdan benzeşiyor.

Örneğin Almancada ü harfi var. Almanlar ne yapıyor? IDN mi kullanıyorlar? Eğer öyle yapsalardı hem Almanya dışına çıkan Almanlar hem de Almanya içinde Almanca klavye kullanmayanlar için problem olacaktı. Alexa'dan Almanca bir site buldum:

Sueddeutsche.de . Süddeutsche Zeitung isimli Alman gazetesinin sitesi. Ü yerine ue kullanıyorlar. Benzer şekilde ö yerine oe kullanıyorlar.

Fransızca için benzer bir durum söz konusu. Onlarda da é harfi çok kullanılıyor ama domainlerde yok.

aufeminin.com : Au féminin
meteofrance.com : Météo France

[BYK]

basbakanlik.gov.tr iptal edilsin diyen yok ki